Texnologiya və Biz

Əli Həsənov

Bu məqalədə məlumatın çoxluğu ilə onu anlama və zaman arasında olan düz mütənasib əlaqə sonucu artan ardıcıllıqla və dayanmadan əlavə olunan bilik toplusunun qəbulu və analizi zamanı beyində yaranan problemlərdən, loru dilində desək, son 15-20 ildi niyəsə zaman əvvəlkinə görə daha tez keçir, gözüvü açıb-yumursan il qurtarır, metaforundan və başverən hadisənin bu günümüzə və sabahımıza təsirindən yazacam.

Əvvəlcədən bildirmək istərdim ki, bu yazı elmi iş (yazı) deyil, sadəcə son 3-5 illik təcrübənin – dünya görüşünün bir neçə səhifəlik bir yazıda bacardığım (Azərbaycan dilini bildiyim) qədər öz nəzər nöqtəmdən izahıdır. Bəzilərinə maraqlı, bəzilərinə fantastik nağıl hətda insanın malik olduğu təxəyüllün son nöqtəsi kimi gələ bilər yazacaqlarım. Xahişim odur ki, yazını olduğu kimi qəbul edin. Necə ki, bu yazını paylaşmağım, oxuyanın şüurunun onun şüurlu yaşamına yetərlilik olub olmadığına göstərici olmadığı kimi.

Əgər yazdıqlarımda olan məntiqi ardıcıllığı bu gün həqiqət olmasa bilə yaxın gələcəkdə gerçəkləşmə şansını görsəniz, mütləq biznes maraqlarınızda və planlarınızda yazacaqlarıma yer ayırın və əvvəlcədən tədbirinizi görün.

Əsas mövzuya keçmədən əvvəl insanlığın ilk günündən indiyə kimi keçdiyi texnoloji yolun qısa məzmununu yada salmaq istərdim. Dünyadakı ilk insanların yaşam tərzlərinin ovlanma və yığıcılıqla davam etdirmələri tarix kitablarında uzun-uzadı yazılarda qeyd olunub. İlk texnoloji ixtiralar ovlanma və yığıcılıqda istefadə olunan alətlərin olması danılmazdır. Daşlardan daha sonra dəmir və onun qarışıqlarından min illərlə bəlkədə on min illərlə işlənmiş avadanlıq və alətlərın düzəldilməsində, inkişafında və ixtirasında istifadə olunmuşdur. Bu proseslərin baş verdiyi zaman mövhümünün ölçüsü üzərində durmaq yazdığım mövzuya əsassız və lazımsız olduğunu fikirləşirəm, və dəqiq(!) məlumatın tarixçilərin ixtiyarında olduğunu qeyd etmək lazımdır. Yaşadığımız dövrə ən çox təsir görsədən hadisə İngiltərədəki Sənayeləşdirmə (industrialisation) olduğunu bildirmək istəyirəm.

Qatarlar və maşınlardan istifadə artıq məlumatın dünya üzərindəki iki nöqtə arasında o dövrə görə min il əvvəlkidən yüz dəfə daha tez ötürülməsinə gətirib çıxarır. İndi 2013-cü ildə isə Sənayeləşdirmə dövrü ilə fərqlə artıq eyni iki məkan arasındakı məlumat paylaşma zamanı saniyələrə, ən gec halda dəqiqələrə çatıb. Makedoniyalı İsgəndərin dövründə Hindistanda baş vermiş elmi ixtiranın vəya kitabın səs sədası ən tez halda illər sonra Romada hiss olunurdusa, sənayeləşdirmədən sonra məlumatın paylaşılması və lazımı yerlərə çatdırılması səneyəşdirilmə dövründə aylara vəya ən tez halda (sosial iğtişaş və sairə) bir ay ərzinə çatdırıla bildi. 70-ci illərdəki inkişafdan sonra artıq müəyyən(həmin o məlumatı istefadə edənlər nəzərdə tutulur) təbəqə üçün bu zaman aşırı artıq həftələrə endi. Yaşadığımız dövrdə məlumat artıq baş verdikdən saniyələr sonra dünyanın hər hansı bir nöqtəsində qəbula açıq olur.

Məlumatın çatması ilə inkişaf düz mütənasib şəkildə amma əmsalla artım edir. Sadə dillə desək 500 il bundan əvvəl 1000 nəfər riyaziyyatla məşğul olurdurlarsa və bunlardan biri müəyyən bir yeniliyə nail olurdusu qalan 999 çox böyük bir olasılıqla həyatları boyu bu yenilikdən xəbərləri olmurdu. Bundan dolayı da, elm və incəsənət mərkəzləri olan şəhərlər yaranırdı. Misal üçün Bağdat, İsgəndəriyyə, Roma, İstanbul və sairə. Bu mərkəzlərə beyin axımı olurdu(beyin axımı deyəndə imkanı və marağı olanlar gəlirdilər), çünki məlumat bazası(müəyyən səviyyədə) buralarda idi. Amma indiki dövrdə artıq mərkəzləşmə bir önəm daşımır. Qubada yaşıyan bir şəxs Stanford Universitetindəki leksiyaya ya vizual yada audio şəklində baxa vəya qulaq asa bilər. Qubada yaşıyanla Stanford Universitetindəki leksiya arasında olan hasarların çoxu aradan qalxmış olur. Məlumatın çatdırılmasında olan inkişaf və irəliləmə öz-özündə inkişafa və yeniliklərə gətirib çıxarır.

Misal üçün, Saudi Press Agency-nin açıqladığı məlumata görə 1950ci ildə zəvvarların sayı 100000-dən az idi, keçən il isə artıq 3100000-i keçib. Səbəb isə 50-ci ildən bu tərəfə olan inkişaf sayəsində Həccə gedənlərin Məkkəyə çatması, yerləşdirilməsi və yaşaması üçün həm şərait yaxşılaşdırılıb həmdə bu verilən servislər üçün ödənilən qiymətlər yenib. Böyük bir ehtimalla 1800-cü illərin sonuna yaxın heç 10000 nəfər adam Həccə gedə bilmirmişlər. Zəhmət olmasa aşağıdakı cədvələ zəvvarların Həcc üçün Səudi Ərəbistana səfərlərindəki artıma baxın.

Önümüzdəki 15 il ərzində bu göstəricilər bir neçə dəfə(əmsalla) artacaq.

Səbələrə gəldikdə 1950-ci ilə və ondan əvvəlki tarixlərə görə Həcc ziyarətinə gedib-qayıtmaq indi dəfələrcə daha ucuz, rahat və təhlükəsizdir. Detallara gedib bu haqda bir neçə səhifə yazmaq olar amma ehtiyac duymuram.

Müasir dövrün ən əsas problemi odur ki, məlumat çoxluğu var. Bu məlumatlar gün boyu loru dilində desək hər biri insan üzərinə hər tərəfdən gəlir. Gün boyu o qədər məlumat axını olur ki, insan beyni bu məlumatları artıq analiz edib – yaxşını pisdən, doğrunu səhvdən, lazımını lazımsızdan, maraqlını maraqsızdan – ayırana qədər, aktiv olduğu 12-13 saat vaxt zamanı qurtarır. Beş yüz il bundan əvvəl insanın başını qatan, məşğul olduğu, baş sındırdığı (elmi vəya sosial) mövzu sayı 3-5 dənə idi, indi faktiki olaraq sonsuzdur. Beyin məlumatı analiz etməyə vaxt çatdırmır. Artıq insanlıq texnologiyanın yaratdığı problemlərlə üzləşir. Bu faktdır, bu reallıqdır. Gün boyu gördüyünüz eyni markalı maşınların ayrı rənglərindən tutmuş, ətrafdakıların geyindikəri, dedikləri, binalar, küçələr qısacası hər şeyi şüuraltı şəkildə beyniniz qəbul və analiz edir.

Sıravi insan üçün gülməli gələ biləcək olan bir faktı da deyim ki, çox yaxın bir gələcəkdə insanların beyinlərin nevroçiplərin qoyulması böyük bir ehtimalla çox normal bir hala çevriləcək çünki inkişaf sürəti artıq insan beyninin qəbul və analiz sürətini keçib, və bu fərqi aradan qaldırmaq önümüzdəki iki yada üç on illiyin məqsədi olacaq.

Davamı gələn yazıda…

 

315 Responses to Texnologiya və Biz

  1. Pingback: viagra without a doctor prescription

  2. Pingback: viagra 100mg

  3. Pingback: chloroquine phosphate

  4. Pingback: best cialis site

  5. Pingback: doctor7online.com

  6. Pingback: albuterol inhaler for sale generic

  7. Pingback: generic cialis no prescription

  8. Pingback: ciprofloxacin drug

  9. Pingback: viagra for sale

  10. Pingback: equate acetaminophen 500 mg

  11. Pingback: buy chloroquine online uk

  12. Pingback: cialis otc

  13. Pingback: buy discount viagra

  14. Pingback: cialis online pharmacy

  15. Pingback: ebay generic latisse bimatoprost

  16. Pingback: can viagra 100mg be dangerous

  17. Pingback: buy chloroquine phosphate

  18. Pingback: viagra prescriptions over internet

  19. Pingback: http://droga5.net/

  20. Pingback: help writing grad school essay

  21. Pingback: help write essay online

  22. Pingback: what is dissertation

  23. Pingback: essay on old custom

  24. Pingback: thesis consulting

  25. Pingback: what should i write my paper about

  26. Pingback: thesis proposal help

  27. Pingback: where to buy a research paper urgently

  28. Pingback: purchase cheap cialis

  29. Pingback: college admission essay help

  30. Pingback: writing my thesis

  31. Pingback: online medicine order discount

  32. Pingback: cialis side effects vs viagra

  33. Pingback: pharmacy in canada for viagra

  34. Pingback: what is the dosage for cialis

  35. Pingback: Google

  36. Pingback: order sig sauer firearms online

  37. Pingback: dentalplanscanada.ca

  38. Pingback: best delta 8 gummies

  39. Pingback: iphone.repair near me

  40. Pingback: vibrator

  41. Pingback: buy kratom

  42. Pingback: sex toys

  43. Pingback: Womens haircut

  44. Pingback: male prostate massager

  45. Pingback: g spot stimulator

  46. Pingback: order alligator meat

  47. Pingback: GOLDEN RETRIEVER PUPPIES FOR SALE

  48. Pingback: Guns for Sale

  49. Pingback: Synovus Credit Card Login

  50. Pingback: buy kratom

  51. Pingback: buy real Instagram likes

  52. Pingback: best delta 8

  53. Pingback: best delta 8 THC vape cartridges

  54. Pingback: Cracked screen repair near me

  55. Pingback: strap on for pegging

  56. Pingback: weed gummies

  57. Pingback: buy cbd gummies

  58. Pingback: bachelor's degree

  59. Pingback: sex toy reviews

  60. Pingback: thrusting vibrator

  61. Pingback: BIG CHIEF EXTRACTS

  62. Pingback: weed near me

  63. Pingback: dispensary near me

  64. Pingback: SF Examiner

  65. Pingback: how long do shrooms stay in your system

  66. Pingback: ruger guns

  67. Pingback: Ruger Pistols

  68. Pingback: moving company Kelowna

  69. Pingback: Glock Guns for sale

  70. Pingback: Takeout Parksville

  71. Pingback: MILF Porn Land

  72. Pingback: istanbul escort

  73. Pingback: pharmacy in canada

  74. Pingback: Ar15 Scope

  75. Pingback: Thc Oil Carts

  76. Pingback: Ez Curl Bar

  77. Pingback: bulk dungeness crab

  78. Pingback: insulated shed

  79. Pingback: نيك

  80. Pingback: best software list

  81. Pingback: Buy firearms online discreet

  82. Pingback: Canada Pharmacy

  83. Pingback: about

  84. Pingback: Constipation

  85. Pingback: best butterfly vibrator

  86. Pingback: penis vacuum pump

  87. Pingback: viagra in india

  88. Pingback: adult erotic stories

  89. Pingback: keto diet reviews

  90. Pingback: merter escort

  91. Pingback: canada pharmacy

  92. Pingback: Buy Fentanyl Online

  93. Pingback: happyluke ฟรี300

  94. Pingback: happyluke

  95. Pingback: www.canadianpharmacyking.com

  96. Pingback: cumming dildo

  97. Pingback: mersin escort

  98. Pingback: Food Delivery

  99. Pingback: best prostate massager

  100. Pingback: how to use classic vibrators

  101. Pingback: Portable oxygen concentrator price

  102. Pingback: their website

  103. Pingback: สมัคร lottovip

  104. Pingback: commercial real estate

  105. Pingback: lottovip สมัครสมาชิก

  106. Pingback: ruay

  107. Pingback: p spot massagers

  108. Pingback: male pocket stroker

  109. Pingback: suction cup dildo

  110. Pingback: how to use dildo

  111. Pingback: سکس

  112. Pingback: Cannabis Oil

  113. Pingback: 99defi.network

  114. Pingback: catalca escort

  115. Pingback: car transport delivery

  116. Pingback: site de streaming

  117. Pingback: streaming gratuit

  118. Pingback: melhores smartphones

  119. Pingback: film streaming

  120. Pingback: ctrl coin crypto exchange

  121. Pingback: download from twitter

  122. Pingback: pocket masturbator

  123. Pingback: prozac and wellbutrin

  124. Pingback: interesting facts about sex

  125. Pingback: male sex toys

  126. Pingback: sertraline coupon

  127. Pingback: adam and eve

  128. Pingback: best male stroker

  129. Pingback: 1xbit esports

  130. Pingback: best in ottawa

  131. Pingback: indian institute of information technology una

  132. Pingback: 메이저사이트

  133. Pingback: walther q5 match for sale

  134. Pingback: 피망슬롯머니

  135. Pingback: good luck charms for cars

  136. Pingback: murchison falls uganda safari

  137. Pingback: Thc oil cartridge

  138. Pingback: dreft

  139. Pingback: Macaw for sale

  140. Pingback: Pitbull puppies for sale near me

  141. Pingback: ADDERALL FOR SALE

  142. Pingback: us online pharmacies

  143. Pingback: Seahaven Academy

  144. Pingback: clit stimulator

  145. Pingback: switching from lexapro to cymbalta

  146. Pingback: how to give a blowjob

  147. Pingback: projektant wnętrz Gdynia

  148. Pingback: اظهار اسم المتصل

  149. Pingback: pc apps for windows 10

  150. Pingback: app download for pc

  151. Pingback: free download for windows 8

  152. Pingback: app download for pc

  153. Pingback: pc games for windows 10

  154. Pingback: games for pc windows download

  155. Pingback: apk for pc download

  156. Pingback: musicjuice

  157. Pingback: Stiiizy Pods for Sale

  158. Pingback: Agence de communication

  159. Pingback: IT Services Somerset

  160. Pingback: amoxicillin and ibuprofen for toothache

  161. Pingback: Pinball Machines for Sale

  162. Pingback: propecia celebrities

  163. Pingback: Macbook pro akku schnell leer

  164. Pingback: Livestock for sale

  165. Pingback: Masai Mara safari Kenya 

  166. Pingback: Mac akku auswechseln rapperswil

  167. Pingback: jinja river rafting

  168. Pingback: prednisone 5 mg pill

  169. Pingback: best male sex toys

  170. Pingback: FARMING EQUIPMENT LIST

  171. Pingback: shipping containers for sale

  172. Pingback: ارقام بنات

  173. Pingback: Serengeti safari tour

  174. Pingback: tadalafil 2.5 mg price

  175. Pingback: aromatherapy shop

  176. Pingback: stromectol ivermectin

  177. Pingback: how to buy stromectol over the counter

  178. Pingback: how to get cialis prescription online

  179. Pingback: web sajt

  180. Pingback: ivermectin 18 mg

  181. Pingback: lowes kronos

  182. Pingback: ivermectin for maggots in dogs

  183. Pingback: zithramax expiration date

  184. Pingback: ivermectin injectable for cattle

  185. Pingback: buy ventolin tablets uk

  186. Pingback: Buy Percocet online

  187. Pingback: PUFF BAR WEED

  188. Pingback: savage impulse rifle for sale

  189. Pingback: winchester pdx1 12 gauge

  190. Pingback: p320 m17

  191. Pingback: taurus pt92 stainless

  192. Pingback: emerge vartan bonded leather gaming chair

  193. Pingback: mossberg 500a for sale

  194. Pingback: buy pentobarbital

  195. Pingback: magic mushrooms

  196. Pingback: Buy stillzy Pen

  197. Pingback: magic mushrooms

  198. Pingback: zithromax antibiotico

  199. Pingback: dank carts strawberry shortcake

  200. Pingback: background check

  201. Pingback: lisinopril effects during exercise

  202. Pingback: mango juul pods

  203. Pingback: beretta a400 xcel parallel target

  204. Pingback: armadillo lizard for sale

  205. Pingback: smith and wesson sd40 for sale

  206. Pingback: blue recliner

  207. Pingback: tadalafil with dapoxetine online

  208. Pingback: weed for sale in Ireland

  209. Pingback: graphics card for games

  210. Pingback: Fennec Fox for Sale Near Me

  211. Pingback: gv-rx195p256d-rh

  212. Pingback: Remington Model 700 ADL 

  213. Pingback: G19X COMPACT | 9X19MM

  214. Pingback: stock analysis

  215. Pingback: buy pills florida

  216. Pingback: RissMiner

  217. Pingback: Sig Sauer Pistols For Sale

  218. Pingback: bitcoin

  219. Pingback: nyoks wa katta

  220. Pingback: azithromycin over the counter for humans

  221. Pingback: savage grow plus results

  222. Pingback: thc vape carts for sale

  223. Pingback: beretta guns for sale

  224. Pingback: sig sauer firearms

  225. Pingback: azithromycin cvs over the counter

  226. Pingback: realistic male stroker

  227. Pingback: anami sikin benim

  228. Pingback: springfield saint for sale

  229. Pingback: BUY MARIJUANA WAX, SHATTER AND CONCENTRATE

  230. Pingback: Rolex Datejust

  231. Pingback: black mamba 24 strain glo cart

  232. Pingback: in Canada

  233. Pingback: MURANG'A UNIVERSITY

  234. Pingback: happyLuke

  235. Pingback: mango jull pods

  236. Pingback: best testosterone booster

  237. Pingback: Rent a car Crna Gora

  238. Pingback: getzq.com

  239. Pingback: CRYPTO MINING FOR SALE

  240. Pingback: ipollo b2 for sale

  241. Pingback: Buy legit and cheap Holy Grail Kush online

  242. Pingback: Gorilla Trekking Trips

  243. Pingback: www.happyruck.com

  244. Pingback: virtual visa card buy with cryptocurrency

  245. Pingback: Virtual card Create instantly

  246. Pingback: bridlewood pinot noir 2017

  247. Pingback: bake carts

  248. Pingback: affiliate marketing millionaire stories

  249. Pingback: where can i buy counterfeit money

  250. Pingback: ruger revolvers for sale

  251. Pingback: e-cigs for sale missouri

  252. Pingback: best portable power station 2021

  253. Pingback: portable power stations for camping

  254. Pingback: solar panels for house

  255. Pingback: Sonakhali High School Ramchandrakhali-VIII, Basanti, South Twenty Four Pargan - 743312

  256. Pingback: Symbosis SchoolPlot No 53 Ssa Nh Shravan Near Taj Residency Nasik Maharashtra Nasik Maharashtra 422009 India

  257. Pingback: Kalka Institute for Research and Advanced Studies

  258. Pingback: broadway serenade

  259. Pingback: best rabbit vibrator

  260. Pingback: walther q5 match for sale

  261. Pingback: Psilocybin Mushrooms

  262. Pingback: browning buckmark contour manual

  263. Pingback: DailyCBD

  264. Pingback: Uganda Safari tours

  265. Pingback: beretta 85fs cheetah for sale

  266. Pingback: Uganda Safari tours

  267. Pingback: buy real registered drivers license

  268. Pingback: liquid pentobarbital for sale

  269. Pingback: Best place to buy gbl

  270. Pingback: ecigarettes

  271. Pingback: kimber guns for sale

  272. Pingback: payday loans

  273. Pingback: 17 hmr pistol

  274. Pingback: stromectol cvs over the counter

  275. Pingback: taurus judge public defender

  276. Pingback: blue dream stiiizy

  277. Pingback: sig mpx

  278. Pingback: stiiizy pods flavors

  279. Pingback: Buy Magic Mushrooms USA

  280. Pingback: restaurant takeout food

  281. Pingback: keltec rifles for sale

  282. Pingback: yeet cannon 9 hi point

  283. Pingback: BUY GUNS ONLINE

  284. Pingback: uca.com.vn

  285. Pingback: mp3 juice

  286. Pingback: psychedelics microdose capsules for sale

  287. Pingback: Gamma-butyrolactone for sale australia

  288. Pingback: Order Opana Online

  289. Pingback: buy gbl online australia

  290. Pingback: Xanax for sale online

  291. Pingback: Spray Painting

  292. Pingback: glo extracts

  293. Pingback: don carlos eye of the shark

  294. Pingback: Website design

  295. Pingback: Независимое бюро информации и аналитики

  296. Pingback: ruger 22/45 lite

  297. Pingback: rabbit vibrator

  298. Pingback: best g spot vibrator

  299. Pingback: american bombshell war daddy

  300. Pingback: vibrating butt plugs

  301. Pingback: russian books

  302. Pingback: kenya university

  303. Pingback: buy eu driving licence online

  304. Pingback: bluetooth segways for sale

  305. Pingback: ROHYPNOL 2MG

  306. Pingback: double sided dildo

  307. Pingback: vibrators for women

  308. Pingback: keltec 22 rifle

  309. Pingback: clit massager

  310. Pingback: calibre citoyen 8700

  311. Pingback: krt vape cartridges

  312. Pingback: Krt disposable vape

  313. Pingback: refurbished graphics card india

  314. Pingback: krt cart

  315. Pingback: gbl cleaning chemical