Sosial Siyasət sahəsindəki demokratik defisit

Murad Nəsibbəyli 

Digər sahələrdən fərqli olaraq sosial sahədə siyasət-yaratma prosesində vətəndaş cəmiyyəti quruluşlarının iştirakı əhəmiyyətli dərəcədədir. Parlament, Təhsil Nazirliyi, Səhiyyə Nazirliyi, xüsusilə, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yeni qanunvericilik aktlarının hazırlanmasında və yerinə yetirilməsində qeyri-hökümət təşkilatları ilə yaxından əməkdaşlır edirlər.

QHT və dövlət orqanlarının mütəxəssislərindən ibarət müxtəlif işçi qrupları qurulur, birgə konfranslar keçirilir və yeni qanunlar, proqramlar və yerinə yetirilmə mexanizmləri hazırlanır. Parlament və hökümətin QHT-lər ilə bu cür əməkdaşlığı təqdirə layiq haldır və vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına mühüm bir töfhədir. Bu əməkdaşlığı daha dərindən tədqiq edəndə isə bir neçə problemin olduğunu görmək olar. Problemlər texniki deyil, yanaşma ilə bağlıdır.

Siyasət yaratma prosesində həm nazirliklərin və həm də nazirliklərlə əməkdaşlıq edən QHT-lərin yanaşması aşağıdan yuxarıya doğru (bottom-up approach) deyil, yuxarıdan aşağıya doğru formalaşan (top-down), siyasət yanaşmasıdır. Demokratik olan aşağıdan yuxarıya doğru yanaşma o deməkdir ki, insanların ehtiyacları öyrənilir və prioritetləşdirilir və buna uyğun qanun və proqramları qəbul edilir və yerinə yetirilir. Nazirliklərin və bu nazirliklərlə əməkdaşlıq edən QHT-lərin yanaşması isə ondan ibarətdir ki, çox az sayda QHT-ləri təmsil edən və nazirliklərdən olan ekspertlər öz şəxsi düşüncələri əsasında ehtiyacları müəyyənləşdirir və prioritetləşdirirlər.

Çox zaman QHT-lər öz profillərinə və donor tələblərinə uyğun, nazirliklər isə öz resurslarına və fəaliyyət sahələrinə uyğun olaraq bu ehtiyacların müəyyənləşdirir və prioritetləşdirirlər. Həm QHT-lər və həm də nazirlikər öz fəaliyyətləri zaman əldə etdikləri təcrübə və müşahidələrinin ehtiyacların öyrənilməsi və prioritetləşdirilməsi üçün kifayət etdiyini və onların vəziyyəti hər kəsdən doğru müşahidə etdikləri üçün daha doğru qərar verə biləcəklərini düşünürlər.

Bu isə yanlışdır. Demokratik deyil. QHT-lər hər nə qədər insanlarla sıx təmasda olsalar da, bu onların ehtiyacları doğru müşahidə etdiklərinə bəraət qazandırmır. Ən azından ona görə ki, QHT-lər səbəb əsasında deyil (cause-based), donor tələbinə uyğun (donor-driven) fəaliyyət göstərirlər. Ehtiyacların öyrənilməsi fəaliyyətin səmərəliliyinin və təsirliliyinin artırılması üçündür.

Digər bir məsələ isə qurulan siyasət şəbəkəsinin çox dar olması və məhdud sayda QHT-ləri əhatə etməsidir. Siyasət şəbəkəsinin genişləndirilməsi isə nə həmin şəbəkədə olan QHT-lərin və nə də nazirliklərin marağındadır. Həmin QHT nümayəndəliklər bu cür siyasət şəbəkələrini bir “bazar” kimi görürü və bir-biriləri ilə əməkdaşlıq deyil, rəqabət aparırlar. Siyasət şəbəkəsinin genişləndiriləsinin nazirliklərin marağında olmamasının səbəbi isə ondan ibarətdir ki, onlar çox sayda qeyri-hökümət təşkilatın iştirak etməsini idarəedilməz hesab edirlər. Siyasət şəbəkələrində QHT-lərin sayının artması nazirliklərin həm də bu şəbəkə qarşısında daha hesabatlılığını artır.

Eyni zamanda, belə genişlənmə qeyri-hökümət təşkilatlarının nazirliklər üzərində təsirinin artmasına səbəb ola bilər. Bütün bunlar isə nazirliklərin marağında deyil. Bir sözlə sosial siyasət sahəsində “seçilmiş” ekspert qruplarını təkəlçiliyə sahibdirlər. Bəs, necə oldu ki, sosial sahədə bu cür ekspert qrupları yarandı? Bu cür siyasət şəbəkələrinin yaranmasında nazirliklərin maraqlı olmalarının səbəblərindən birincisi onların ilk zamanlarda və hazırda da kifayət qədər ekspertlərinin olmaması, ikincisi isə kiçik bir qrup vətəndaş cəmiyyəti quruluşların ilə əməkdaşlıq etməklə öz fəaliyyətlərinə vətəndaş cəmiyyəti önündə legitimlik qazandırmaq istəkləridir.

QHT-lər isə bu cür siyasət şəbəkələrində düşməklə “seçilmiş” QHT-lərə çevrilirlər. Nazirliklərlə qurulmuş əlaqələr və xoş münasibət onların fəaliyyətlərini asanlaşdırır. İctimai satınalmalarda isə yalnız bu cür şəbəkələrə qoşulmuş QHT-lər uğurlu olur. Baxmayaraq ki, QHT-lərin fəaliyyətlərinin ən əsas səbəbi vətəndaş cəmiyyətinin inkişafına nail olmaqdır, onlar bu səbəbdən uzaqlaşır, daha çox maraq və qazanca əsaslı fəaliyyət göstərirlər. Beynəlxalq təşkilat olan UNICEF-in də bu cür qeyri demokratik prosesə göz yumması və sahib çıxması başa düşülən deyil.

Sosial Media da Paylaşaq

13 Responses to Sosial Siyasət sahəsindəki demokratik defisit

  1. read this post here August 5, 2018 at 6:18 pm

    I simply want to tell you that I am beginner to weblog and really liked you’re blog site. More than likely I’m going to bookmark your blog . You really come with wonderful article content. Many thanks for sharing with us your blog site.

  2. find here August 6, 2018 at 8:19 am

    I just want to mention I am just new to blogging and site-building and definitely enjoyed you’re web blog. Very likely I’m want to bookmark your site . You certainly come with fantastic articles. Cheers for sharing your web page.

  3. viagra August 15, 2018 at 4:57 am

    How can you make your blog posts visible to only you on Yahoo! Pulse?

  4. viagra generic August 15, 2018 at 6:22 am

    I deleted my Blogspot account some time ago. However, I saved the link from the blog and it appears to still be active. I don’t understand what I did wrong. I cannot get to the blog by typing in the original address, but I can by following the link. I want this thing permanently deleted. Can anyone tell me how to do that?.

  5. Web untuk mengukur kecepatan internet August 17, 2018 at 9:06 am

    It¡¦s actually a great and helpful piece of info. I am satisfied that you shared this helpful info with us. Please keep us informed like this. Thank you for sharing.

  6. Bolt Lebih Cepat August 17, 2018 at 9:47 am

    Hello, you used to write excellent, but the last several posts have been kinda boring¡K I miss your tremendous writings. Past several posts are just a little out of track! come on!

  7. viagra without doctor prescription August 17, 2018 at 3:32 pm

    I’m working on company shopping website that uses joomla as its server (if that’s the correct word). . Someone uploaded files with spaces and apostrophes in the wrong folder and Joomla won’t let me delete them in the usual way.. . How can I delete these files (or edit the file names so that they can then be deleted as normal)?. . I posted this question on the Joomla message board but so far no luck..

  8. viagra August 17, 2018 at 8:36 pm

    I am apart of a commitee that is trying to start a clothing company. I am in charge of designing the clothing website because for right now you can only order stuff online. But I was just wondering how do you start a website for a clothing company? What are some good domain places to sign up for a domain..

  9. Nonton Knowing Brother August 18, 2018 at 3:26 am

    Thanks for any other wonderful article. Where else may just anybody get that kind of information in such a perfect method of writing? I’ve a presentation subsequent week, and I am at the look for such information.

  10. Download knowing brother August 18, 2018 at 4:31 am

    Thanks for any other informative web site. Where else may just I get that type of information written in such an ideal way? I’ve a undertaking that I’m just now operating on, and I’ve been on the look out for such info.

  11. Computer & Technology August 18, 2018 at 7:46 pm

    I was just searching for this info for some time. After 6 hours of continuous Googleing, finally I got it in your site. I wonder what’s the lack of Google strategy that don’t rank this type of informative web sites in top of the list. Generally the top web sites are full of garbage.

  12. Computer & Technology August 18, 2018 at 9:46 pm

    I have learn a few good stuff here. Certainly price bookmarking for revisiting. I wonder how much effort you set to make the sort of wonderful informative website.

  13. Metroclick Photo Booth Rental August 18, 2018 at 11:32 pm

    MetroClick specializes in building completely interactive products like Photo Booth for rental or sale, Touch Screen Kiosks, Large Touch Screen Displays , Monitors, Digital Signages and experiences. With our own hardware production facility and in-house software development teams, we are able to achieve the highest level of customization and versatility for Photo Booths, Touch Screen Kiosks, Touch Screen Monitors and Digital Signage. Visit MetroClick at http://www.metroclick.com/ or , 121 Varick St, New York, NY 10013, +1 646-843-0888

Leave a Reply

Your email address will not be published.