İşləməyən – investordur…

Toğrul Vəliyev

Müxtəlif şirkətlərin və firmaların reklam aksiyaları əhalinin əksəriyyətində daima maraq cəlb edir. Axır vaxtlar isə, Azərbaycan dilinin təmizliyinə görə cavab verən orqanların da marağını cəlb etməyə başlayıblar. Amma bu tipli reklamlar çox maraqlı alınırlar. Bu yaxınlarda şirkətlərdən biri öz reklam aksiyasında maraqlı bir söz birləşməsi istifadə etdi – işləməyən investordur. Reklam aksiyası olmağına baxmayaraq, tamamilə reallığı əks etdirir.

Belə ki, məşğulluq bazarı sahəsində bir neçə ekspert bu yaxınlarda elan etmişdilər ki, Azərbaycanda işləməyən əhalinin sayı bir milyonu ötüb keçib. Eyni zamanda SOCAR ixtisara salınmış işçilərlə bağlı proqram başlamaq niyyəti ilə çıxış edib.

Bu zaman elə alınır ki, bizim hökumət də şirkətin verdiyi sloqandan istifadə edir. Buna sübut kimi Dünya Bankı və Beynəlxalq Valyuta Fondu tərəfindən verilən «Doing Business-2013» reytinqi ola bilər.

Beləliklə, bu reytinqdə 185 ölkə arasında islahatların keyfiyyəti və kəmiyyətinə görə, Azərbaycan 66-cı yerdən 67-ci yerə düşüb. Əslinə baxsaq, azalma elə də böyük deyil, çünki MDB ölkələrinə nisbətən biz hələ də yuxarıdayıq. Ən maraqlısı isə reytinqin tərkib hissələrinə görə Azərbaycanın yerləşməsidir. Ümumiyyətlə reytinqin ölçülmə faktorların sayı 10-dur və hər birində yerləşmə müxtəlifdir.

Vacib məsələ ondadır ki, bizim hökumətimiz tərəfindən əsas kimi götürülmüş strategiya – sərmayələrin təşviq edilməsi və digərlərinə görə biz birinci yerlərdən birini tuturuq. Burada biz investorlara kömək niyyətini görə bilərik. Əlbəttə ki, iqtisadiyyatın imkanları bir milyondan çox insanın məşğul etməyə imkan vermir və buna görə hər birini investor və ya sərmayəçi etməyin təşviq edilməsi vacibdir. Bunun səbəbləri isə məlumdur, Azərbaycan indi kiçik bir ölkədir, 20% ərazisi işğal altındadır və bundan başqa hələ 1 milyona yaxın qaçqın və məcburi köçkün yaşayır. Bununla bağlı işsizləri iş ilə təmin etməyi işsizlərin boynuna qoymaq – ən asan yoldur.

Bu sahədə Azərbaycan çox böyük iş görüb. Belə ki, müəssisələrin qeydiyyatı sahəsində biz 185 ölkə arasında 18-ci yerdəyik. Mülkiyyətin qeydiyyatına görə isə biz hətta Böyük Britaniya, Yeni Zelandiyanın səviyyəsinə çatmışıq və 9-cu yeri tuturuq. Məlum oldu ki, bizdə təkcə qiymətlər eyni deyil, həmçinin özəl mülkiyyətin qeydiyyat səviyyəsi də eynidir.

Sərmayə edənlərin hüquqlarını müdafiə sahəsində isə Azərbaycan çoxlu keçmiş sovet ölkələrini qabaqlayaraq 25-ci yeri tutdu. Həmçinin müqavilələrin icra edilməsinə görə eyni yerdəyik. Real iqtisadiyyat ilə bağlı sahələr isə bizdə çox zəifdir. Məsələn, beynəlxalq ticarətə görə biz 169-cu, elektrik təchizatına görə isə 175 və s. yerlərdəyik.

Beləliklə, əgər hər hansı işçi Azərbaycanda işini itirərsə, o zaman o, hər hansı problemlə üzülüşməyərək investor ola bilər. Eyni zamanda, investor olaraq hansı vəsaitlərdən istifadə edəcəksə bunu hökumət açıqlamır.

Həmçinin  başqa bir sual yaranır. Təxmin edək ki, hər bir işsiz investor oldu, amma hansı sahəyə sərmayələrini qoymalıdır? Vəsait tapdı, amma hardan gəlir çıxara bilər? Bununla bağlı problemlər yaranır. Yuxarıda göstərdiyimiz kimi, beynəlxalq ticarətdə Azərbaycan aşağı yerlərdən birindədir. Dövlət Statistika Komitəsinin elanına görə isə, ümumiyyətlə bütün ticarətin 91,1%-ini neft təşkil edir. Bildiyimizə görə, neft sahəsinə sıravi fiziki və ya hüquqi şəxs sərmayə edə bilməz, çünki bu sahə dövlətə məxsusdur. Eyni vəziyyət həm qazın çıxarılmasındadır, həm qızılda və s. Bəs hansı sahə qalır ki?

Sərmayə edənlər üçün artıq yarım milyon insanın işlədiyi pərakəndə satış və tikinti sahəsi qalır. Amma yuxarıda verilmiş reytinqə görə tikinti sahəsi ən korrupsiyaya məruz qalan sahələrdən biridir. Yəni bu sahəyə istək olsa da, pul qoymaq müşkül məsələdir. Kənd təsərrüfatında hələ də fermer iqtisadiyyatı inkişaf etməyib.

Belə bir halda yerli investorlar öz pullarını xaricə ixrac edirlər. Rəsmi məlumatlara görə, son 10 il ərzindən Rusiya iqtisadiyyatına 563 milyon dollar ixrac edilib. Rusiyadan Azərbaycana isə 366 milyon dollar. Təsəvvür etsək ki, 366 milyona Azərbaycanın bir neçə sahəsi tamamilə Rusiya iş adamlarına məxsusdur (spirtli içkilərin və şirələrin istehsalı, mehmanxanalar, maşın biznesi, banklar və s.), 563 milyon dolların effekti haqqında bizdə sadəcə mülahizələr yarana bilər. Başqa ölkələrə ixrac edilmiş kapital haqqında isə heç danışmaq da lazım gəlmir…

Əmək Nazirliyi isə, il ərzində əmək birjaları vasitəsilə 38 min işsizdən 2 mininin iş ilə təmin olunduğu haqqında elan verib…

mm

Hər yayımda təqdim olunan mövzu başlıqlarında müəllifi olduğunuz və ya tərcümə etdiyiniz məqalələri bizim veb-səhifəmizdə yayımlıya bilərsiniz.

92 Responses to İşləməyən – investordur…

  1. Pingback: viagra without a doctor prescription

  2. Pingback: viagra 100mg

  3. Pingback: chloroquine phosphate

  4. Pingback: best cialis site

  5. Pingback: doctor7online.com

  6. Pingback: albuterol inhaler for sale generic

  7. Pingback: ciprofloxacin virus

  8. Pingback: sildenafil

  9. Pingback: apothecary generic cialis online usa

  10. Pingback: naltrexone price in india

  11. Pingback: chloroquine tablets india

  12. Pingback: hydroxychloroquine online pharmacy

  13. Pingback: order viagra online

  14. Pingback: buy pfizer viagra in canada

  15. Pingback: buy hydroxychloroquine online

  16. Pingback: buy cheap viagra without prescription

  17. Pingback: canadian pharmacy online cialis generic

  18. Pingback: cheap viagra generic

  19. Pingback: college essay writing services

  20. Pingback: thesis help

  21. Pingback: education dissertation

  22. Pingback: help writing essays for scholarships

  23. Pingback: best custom essay writers

  24. Pingback: online essay services

  25. Pingback: can i pay someone to write my paper

  26. Pingback: thesis paper

  27. Pingback: college research paper writing service

  28. Pingback: cialis online

  29. Pingback: canadian family pharmacy

  30. Pingback: cialis everyday

  31. Pingback: online medicine shopping

  32. Pingback: writing a good thesis

  33. Pingback: writing a thesis outline

  34. Pingback: do my paper for money

  35. Pingback: metformin 500 mg brand name

  36. Pingback: cheap finasteride

  37. Pingback: cost of propecia

  38. Pingback: online pharmacy without prescription

  39. Pingback: erection pills that work

  40. Pingback: erectile dysfunction medications

  41. Pingback: online pharmacy reddit

  42. Pingback: Micronase

  43. Pingback: canadian pharmacy meds

  44. Pingback: cialis tadalafil portugal

  45. Pingback: how much is cialis in canada

  46. Pingback: generic zestoretic

  47. Pingback: cost of cialis without insurance

  48. Pingback: lisinopril 20 mg mexico

  49. Pingback: cialis brand no prescription needed

  50. Pingback: cheap cialis pills online

  51. Pingback: buy cialis online best price

  52. Pingback: canadian addiction treatment pharmacy

  53. Pingback: how to buy cialis online uk

  54. Pingback: fastest delivery of generic cialis

  55. Pingback: buy cialis tadalafil uk

  56. Pingback: buy cialis canadian

  57. Pingback: drug prices comparison

  58. Pingback: valtrex prices canada

  59. Pingback: buy ed pills

  60. Pingback: best canadian online pharmacy

  61. Pingback: best place to buy viagra online

  62. Pingback: ed pharmacy

  63. Pingback: natural ed pills

  64. Pingback: can ed be reversed

  65. Pingback: stromectol 3 mg price

  66. Pingback: hydroxychloroquine medication

  67. Pingback: ivermectin 50

  68. Pingback: ivermectin buy

  69. Pingback: pain meds online without doctor prescription

  70. Pingback: top ed drugs

  71. Pingback: over the counter viagra

  72. Pingback: buy cialis philippines

  73. Pingback: canadien pharmacy no prescription cialis

  74. Pingback: manor pharmacy store locator

  75. Pingback: viagra boner

  76. Pingback: keto diet explained

  77. Pingback: viagra without prescription

  78. Pingback: cialis 30 day free trial

  79. Pingback: top online pharmacy 247

  80. Pingback: viagra femenina

  81. Pingback: regcialist.com

  82. Pingback: cialis online mastercard

  83. Pingback: cialis sale

  84. Pingback: can you buy prednisone over the counter in mexico

  85. Pingback: atorvastatin is generic for what drug

  86. Pingback: prilosec medication

  87. Pingback: side effects of zoloft

  88. Pingback: canadian approved online pharmacies

  89. Pingback: ivermectin tablets

  90. Pingback: lexapro side effects weight

  91. Pingback: 1

  92. Pingback: amoxycillin sandoz 500mg