Gender və Media

Gender

Rəfiqə Həmzəyeva

KİV-də bir çox hallarda qadınlar az əhəmiyyətli rola malik olur, ya kiminsə anası, həyat yoldaşı ya da bacısı kimi çıxış edirlər. Bununla yanaşı, gender sosiallaşması dörd əsas ünsür hesabına baş verir: ailə, təhsil, həmyaşıd qruplar və KİV.

Ailə: müvafiq gender rollarının uşaqlar tərəfindən mənimsənilməsi ilkin olaraq ailədə başlayır. Belə ki, uşaqlar valideynin evdəki davranışından özləri üçün müəyyən gender rollarının əsasını yaratmış olurlar. Əksər hallarda, oğlanlar evdə kişinin dominantlığını, qızlar qadının itaətkarlıq və uşaqlara bağlılığını ata və analarından öyrənirlər.

Təhsil: qız və oğlanların təhsilə cəlb olunması əhalinin tarixi, kultroloji və adət-ənənədən asılı amillərə görə fərqlilik göstərir. Təhsildə gender nisbəti əksərən qızların əleyhinə olur.

Həmyaşıd qruplar: çox erkən yaşlardan qız və oğlan uşaqları arasında həm sosial, həm də mədəni baxımdan fərqlər özünü biruzə verməyə başlayır. Bu azyaşlı uşaqların oyun şəraitində özünü xüsusi göstərir. Oğlanlar daha geniş qruplar şəklində, valideynlərindən kənar olaraq aktiv oyun fəaliyyəti ilə məşğul olurlarsa (adətən idman oyunları ilə), qızlar əsasən valideynlərinə yaxın yerlərdə, məişətlə əlaqəli oyunlarla məşğul olurlar.

KİV: Televiziya kommersiyaları və digər reklam vasitələri bərabərsizlik və gender stereotiplərini gücləndirir. Buraya adətən musiqi videolarında qadınların qeyri-insani, zorakı formada təsviri aiddir. Bu tipli vizual KİV mesajlarına misal olaraq 50 Cent-in “PİMP” repinin video klipini göstərmək olar. Əksər rep musiqilərinin videoları kimi həmin video klipdə də qadınlar yarıçılpaq, hüquqsuz-ixtiyarsız  yalnız kişilərə xidmət etmək üçün yararlı olan qullar kimi təsvir edilir.

KİV-də yayılan bu tipli məlumatlar əsasən siyasi və ictimasi sektorun müxtəlif məhşur və xarizmatik liderləri tərəfindən deyilən sözlərdən və verilən açıqlamalardan ibarət olur ki, onların da əksəriyyəti qadınların əleyhinə olur. Məsələn, AKP partiyasının nümayəndələri tərəfindən verilən bir çox çıxışları buna misal olaraq göstərmək olar.

İş istəyən qadına AKP nümayəndəsi “evdəki iş yetmir mi” deyə cavab verdi. (http://www.hurriyet.com.tr/gundem/11196061.asp)

AKP nümayəndəsi öz 16 yaşlı qızını döyməklə ittiham edildi. (http://haber.gazetevatan.com/Haber/155835/1/Gundem)

AKP nümayəndələrindən biri qadınları cəhənnəmlik varlıqlar adlandırdı. (http://www.milliyet.com.tr/2006/05/14/siyaset/siy01.html)

Bütün bu tipli gender mesajları KİV vasitəsi ilə əhaliyə yayılaraq onlara mənfi təsir göstərmiş olur, məsələnin ən pis yanı isə əksər bu haqda reportaj hazırlayan jurnalistlərin buna normal yanaşması və bu tipli baxışları dəstəkləməsidir. Məhz bundan irəli gələrək bir çox jurnlasitlər (hətta qadın jurnalistlər) gender məsələlərindəki problemlər, qadınlara qarşı zorakılıq və digər bu qəbildən olan məsələlərə aid heç bir araşdırma aparıb məqalələr yazmırlar. Məhz buna görə də bəzi yerli təşkilatlar bu məsələlər üzrə fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatlarla əlaqəli olaraq jurnalistlər üçün müxtəlif təlimlər təşkil edir, onları gender bərabərliyi, qadınlara qarşı zorakılıq hallarının ailə və cəmiyyətə vurduğu ziyanlarla bağlı məlumatlandırırlar, bunu minimum həddə salmaq istəyirlər.

Məhz bu tipli tədbirlərdən biri də 3-5 avqust tarixində Rasional İnkişaf uğrunda Qadınlar Cəmiyyəti (RİQC) və D.Əliyeva adına Qadın Hüquqları Müdafiə Cəmiyyətindən ibarət Koalisiya Counterpart İnternational təşkilatının Qadın İştirakçılığı Proqramı çərçivəsində “CEDAW ƏMƏLDƏ” adlı layihəsi üzrə həyata keçirilən JURNALİSTLƏR ÜÇÜN GENDER VƏ MEDİA adlı 3 günlük təlim kursu idi. Layihə ABŞ-ın İnkişaf Agentliyi və Norveç Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən maliyyələşdirilmiş və Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən dəstəklənmişdir. Layihənin əsas məqsədi Azərbaycanda gender bərabərliyi və qadın hüquqları sahəsində vəziyyətin yaxşılaşdırılmasına istiqamətlənən BMT-nin Qadınlara Qarşı Ayrı-Seçkiliyin bütün Formalarının Ləğv Edilməsi Haqqında Konvensiyasına (CEDAW) dair İctimai Maarifləndirmə Kampaniyasının keçirilməsi idi. Təlimçilər Zeynal Məmmədli, İlhamiyyə Rza, Mehriban Vəzir, Təranə Mahmudova və Şəhla İsmayıl 3 gün ərzində CEDAW, gender, informasiya əldə etməyin yolları, new-media, jurnalist etikası və digər əlaqəli mövzularla təlim kursunu verdilər. Təlimdə iştirak edən KİV nümayəndələri bu layihə çərçivəsində ərsəyə gələn Məlumat Bazasına düşən KİV-də gender mövzusunda yazan jurnalistlərin bir qismidir. Qeyd olunan təlim mövzulara əlavə olaraq, həmin jurnalistlər təşkilatın növbəti layihələrində iştirakla bağlı ətraflı məlumatla bərabər, ümumilikdə gender QHT-ləri və media arasında əməkdaşlıqla bağlı müəyyən planlar və perspektivlər barədə müzakirələr etdilər. Bu tipli layihələrin Azərbaycan KİV-də gender həssaslığının qorunmasına xüsusi kömək göstərəcəyinə inanıram.

Qaynaqlar:

https://www.boundless.com/

http://www.itusozluk.com/goster.php/akp+nin+kad%FDna+bak%FD%FE%FD

mm

Hər yayımda təqdim olunan mövzu başlıqlarında müəllifi olduğunuz və ya tərcümə etdiyiniz məqalələri bizim veb-səhifəmizdə yayımlıya bilərsiniz.

95 Responses to Gender və Media

  1. Pingback: viagra without a doctor prescription

  2. Pingback: viagra 100mg

  3. Pingback: chloroquine phosphate

  4. Pingback: best cialis site

  5. Pingback: albuterol inhaler generic cost at walmart

  6. Pingback: pharmacy cialis generic online

  7. Pingback: viagra sales australia no prescription

  8. Pingback: ciprofloxacin coupon

  9. Pingback: levitra 20mg

  10. Pingback: chloroquine over the counter uk

  11. Pingback: cialis generic

  12. Pingback: tadalafil 20 mg

  13. Pingback: buy hydroxychloroquine

  14. Pingback: buy viagra online without subscription

  15. Pingback: compare prices viagra generic 100mg

  16. Pingback: when will generic cialis be available in the us

  17. Pingback: viagra mail order

  18. Pingback: us discount viagra overnight delivery

  19. Pingback: buy chloroquine phosphate

  20. Pingback: viagra usa

  21. Pingback: college essay services

  22. Pingback: https://researchpaperssfk.com/

  23. Pingback: https://customessaywriterbyz.com/

  24. Pingback: essay on helping others

  25. Pingback: us based essay writing service

  26. Pingback: best dissertation writing services

  27. Pingback: help with thesis writing

  28. Pingback: thesis editing services

  29. Pingback: will someone write my paper for me

  30. Pingback: cialis with dapoxetine without prescription mastercard

  31. Pingback: fake essay writer

  32. Pingback: cialis delivered in 24 hours

  33. Pingback: canada pharmacies

  34. Pingback: tadalafil 20mg price in india

  35. Pingback: buy metformin no prescription canadian pharmacy online

  36. Pingback: finasteride 1 mg

  37. Pingback: generic cialis canadian

  38. Pingback: best ed treatment pills

  39. Pingback: top rated online canadian pharmacies

  40. Pingback: buy cialis united kingdom

  41. Pingback: pharmacy discount coupons

  42. Pingback: no prescription pharmacy

  43. Pingback: buy cheap cialis overnight

  44. Pingback: monthly cost of cialis without insurance

  45. Pingback: without presciption in usa

  46. Pingback: cash advance chicopee

  47. Pingback: cialis retinopathy

  48. Pingback: cash advance america greenwood

  49. Pingback: buy cheap canada

  50. Pingback: buy cheap canada

  51. Pingback: generic lisinopril online

  52. Pingback: purchase cialis with paypal

  53. Pingback: want to buy ativan

  54. Pingback: buy cialis united kingdom

  55. Pingback: importing drugs from canada

  56. Pingback: prescription drugs account for 25 of all healthcare related costs

  57. Pingback: buy cialis online at lowest price

  58. Pingback: canada cialis online

  59. Pingback: buy cialis online viagra

  60. Pingback: ed dysfunction

  61. Pingback: where can i buy valtrex

  62. Pingback: cheap ed pills

  63. Pingback: cost of viagra

  64. Pingback: cytotmeds.com

  65. Pingback: best way to treat ed

  66. Pingback: prednisone vs prednisone for dogs

  67. Pingback: fda label hydroxychloroquine

  68. Pingback: priligy 10 or 60 mg

  69. Pingback: ivermectin pills

  70. Pingback: canadian pharmacy plaquenil

  71. Pingback: buy ivermectin pills

  72. Pingback: ivermectin cream cost

  73. Pingback: hydroxychloroquine 200mg dose

  74. Pingback: best pharmacy online

  75. Pingback: buy cialis online cheap

  76. Pingback: how long does hydroxychloroquine kill malarial

  77. Pingback: buy hydroxychloroquine 200mg

  78. Pingback: keto chicken

  79. Pingback: ivermectil and high blood pressure medication

  80. Pingback: stromectol price

  81. Pingback: best non prescription ed pills

  82. Pingback: priligy cost

  83. Pingback: where can i buy original cialis

  84. Pingback: 54 prednisone

  85. Pingback: hydroxychloroquine online

  86. Pingback: fluoxetine night sweats

  87. Pingback: stromectol 12 mg tablet

  88. Pingback: pills from canada

  89. Pingback: ivermectin eye drops

  90. Pingback: ivermectin 8 mg

  91. Pingback: ivermectin price canada

  92. Pingback: sertraline pill

  93. Pingback: ed pharmacy

  94. Pingback: 1

  95. Pingback: amoxicillin capsule price