Feminizm. Tarixi baxış

Aynur Zərrintac

Qadın və qadınlıq

Güclünün zəif üzərindəki hakimiyyətini cinslər üzərində açıqlasaq kişilərin qadınlar üzərində qurduğu hegemonluğu da qeyd etməli olacağıq. Qadın sosial varlıq olaraq qadın, bioloji varlıq kimi isə dişi kimi tərif olunur. Sosial normlar və strukturanın nəticəsi olaraq cəmiyyətdə kişidən bir pillə aşağıda duran qadın əslində bərabər haqları paylaşacağı halda təzyiqlərə məruz qalır.

Və bütün bunlara qarşı kökləri XVIII əsrə qədər gedən bir hərəkat – feminizm mübarizə aparır. Hədəfi qadının cəmiyyətdə rolunu və haqqlarını müdafiə etmək olan bu yarandığı gündən günümüzə qədər fərqli formalarda mübarizə aparmışdır. Feminizm sözü latın dilində “qadın” mənasını verən “femine” sözündən əmələ gəlmişdir. Hərəkat 1837-ci ildə fransız dilində, 1890-cı ildə isə womanism (qadınçılıq) adı ilə ingilis dilində istifadə olunmağa başlamışdır. Feminizmin nə olduğunu başa düşmək üçün qadın-kişi münasibətlərinin tarixini, ilkin dövrlərdən günümüzə qədər keçdiyi mərhələləri araşdırmaq lazımdır.

Qədim dövr – Ana xaqan

Tarixin Alt paleolit (qədim daş dövründə) insanların ilk məşğuliyyətləri ovçuluq və yığıcılıq idi. Arxeoloji araşdırmalar nəticəsində əldə olunan məlumata görə, mağarada yığıcılıqla məşğul olan qadınlar vaxtaşırı ova da gedirdilər. Paleolitin Eneolitə keçdiyi dövrdə oturaq həyat insanları köçərilikdən ayırıb bir ərazidə məskunlaşmağa sövq etdi. Həyat tərzində ovçuluğun yerini əkinçilik aldı və bu daha çox qadınların öhdəsinə düşən iş idi. Dənli bitkilərlə tanışlıq, əkin, buğdanın yığılaraq üyüdülməsi və bu ənənənin yeni nəslə öyrədilməsi qadınların sosial həyatda yükünü artırmaqla yanaşı, vəzifəsini də üst səviyyəyə qaldırırdı. Artıq kişi ilə müqayisədə, qadın üstünlük qazanmışdı. Ana xaqanlığı (matriarxal) dövr kimi tanınan bu zaman kəsimində qadının üstünlüyü dini zəmində də, heykəllərin qadın formasında düzəldilməsinə, qadın ilahələrin yaranmasına səbəb olurdu. Matriarxal dövründə ümumi bir qadın inancı mövcud idi.

Amma əkinçiliyin inkişafı nəticəsində toxa, xışa keçid və heyvandarlıq tədricən qadının sosial gücünü kişiyə ötürməsinə səbəb oldu. Tamamilə oturaq həyata keçid isə qadınların bu günə qədər mübarizə apardıqları sosial güclərinin itirilməsinə gətirib çıxardı. Artıq bir-birini əvəzləyən tarixi keçidlər ərəfəsində həm quldarlıq, həm feodalizm qadını insan kimi həyatdan silmiş, onu sadəcə kişinin canlı əşyası, şəxsi mülki statusunda saxlamışdı. Qədim Misir Firon ailəsinə və məbəddə çalışan qadınlara azadlıq, Qədim Yunanıstan isə ailə daxilində qadına hörməti təmin edirdisə, bu qadının tam azad olması anlamına gəlmirdi. Babil, Şumer, Roma, Çində qadınların vəziyyəti daha ağır idi. Dini inanclar və mifologiya da sosial həyatda kişinin önəmini artır və cəmiyyətdə qadınlara münasibəti pisləşdirirdi.

Qadın Orta əsrlərdən XIX əsrə doğru

Xristianlığın meydana gəldiyi ilk dövrlərdə qadının sosial statusu kişi ilə bərabər tutulurdu. Orta əsrlərin başlanğıcından təqribən VII əsrə qədər xristianlığı qəbul etmiş cəmiyyətlərdə ictimai qaydalar hələ formalaşmadığından bu qadın-kişi bərabərliyinin bərqərar olmasına səbəb olmuşdu. XIII əsrə qədər qadınlar həm şəxsi rifahın nizamlanması, həm də iş həyatlarında müstəqil idilər. Manifakturalarda əsasən aparıcı işçi qüvvəsini təşkil edən qadınlar XIII əsrin sonlarında onlara qarşı aparılan “islahat”ların nəticəsində məhkəmədə şahidlik etmə hüququndan məhrum edildilər, işlərini vəkillə görmək məcburiyyəti qarşısında qaldılar. Qadınlara qarşı ən ağır dönəm isə kilsənin hegemonluğu ərəfəsində minlərlə qadının cadugərlik etmə ittihamıyla yandırılması ərəfəsi idi. Fransalı Janna D`arkın döyüş fəaliyyətlərinə heç baxılmadan belə, Orleanın mərkəzində cadugərlikdə  ittiham olunaraq yandırılması buna bir nümunədir. Şərqdə də Orta Əsr qadınının vəziyyəti eyni idi.

Qadınlara qarşı haqsızlığa görə ilkin təşkilatlanma

Gender olaraq qadınlar sosial həyatda o qədər görünməz olmuşdular ki, elmdə, incəsənətdə heç bir qadın adına təsadüf etmək olmurdu. Bu bütün qadınların evə qapanması mənasına gəlmir. Əksinə, yaradıcılıqla məşğul olan yetərincə qadın vardı. Ancaq cəmiyyət onları qadın kimliklərinə görə qəbul etmirdi. Bu səbəbdən qadınlar ya ərlərinin, qardaşlarının adı ilə öz işlərini nümayiş etdiriridilər, ya da özləri görünmədən kişi adları ilə fəaliyyət göstərirdilər. XVI əsrin sonu-XVII əsrin əvvəlləri qadın etirazlarının başlama dövrü kimi eyd olunur. Avropalı tarixçilər bu dövrü “cinslərin döyüşü” adlandırır.

Bu cür etirazlardan biri XVII əsr İngiltərəsində kilsəyə bağlılığı olmayan qadınların sinyorların himayəsində qalmaqdan etiraz etmələri səbəbilə onlara kişilərlə eyni hüquqların tanınması tələbi idi. Elit təbəqəyə məxsus qadınların da öz aralarında klublar təşkil edir, yığışdıqları salonlarda mövzu müzakirələrinə qoşulurdular. Fransa İnqilabında da qadınların kişilərlə bərabər aktivlik göstərdiyini qeyd etmək lazımdır. Qadınlara qarşı edilən cinsi, fiziki, hüquqi zorakılıqlara qarşı tədricən bir araya gələn qadınlar hərəkatlar, nümayişlər təşkil edir, öz hüquqlarını tələb edirdilər. Sırf qadın haqlarını müdafiə etdiyinə görə, feminizm kimi tanınan hərəkat artıq irəlilədikcə böyüyür, ideoloji baxımdan müdafiə etdiyi hüquqlara görə də şaxələnməyə başlayırdı.

XIX əsrdə qadın kimdir?

XIX əsr ticarət kapitalizmindən sənaye kapitalizminə keçid qadının sosial statusuna təsir etdi. Sosioloqların “kişinin şəxsiyyətini tamamlayan varlıq” kimi göstərdikləri XIX əsr qadını Sənaye inqilabı nəticəsində iş tapma haqqı qazanmışdısa belə, yenə fabriklərdə ən ağır işlər qadına həvalə olunur, əmək haqqı aşağı məbləğlə hesablanır, göstəriciləri yüksək olsa belə, qadın keyfiyyətsiz işçi hesab olunurdu. Bu dövrdə ABŞ-da qadının statusu tamamilə fərqlənirdi. Onlar məhkəmələrdə hakimlik edə bilir, qərarlar çıxarırdılar.

1970, London
1970, London

XX əsr: Qadın, yoxsa …

XX əsrin iki ən böyük hadisəsində – I və II Dünya Müharibəsində kişilərlə çiyin-çiyinə mübarizə aparan qadınlar bu iki zaman aralığında 21 ölkədə öz hüquqlarının tanınmasına nail oldular. Arxa cəbhədə silah istehsalından tutmuş sosial təminata qədər aktiv olan qadınlar ön cəbhədə də əməliyyatlarda, döyüşlərdə iştirak edir, tibbi cəhətdən ehtiyacları təmin edirdilər.

XX əsr daha çox qadınların yavaş-yavaş əsrlər boyu boyunlarına dolanan zənciri qırmaları kimi analiz olunur. Burada liberal, kommunist, sosialist ideyaların təzahürü qadınların nüfuzuna təsir edir, daha aktiv qadınların feminizm hərəkatları daxilində işçi, ailə, evdarlıq və s. hüquqlarını qəbul etmələri izah edilir. Məhz feminizmin də fəallaşdığı və şaxələnməyə başlayaraq, maraqlarının müxtəlifləşdiyi vaxt XX əsr qadının öhdəsinə düşür.

Şərqdə qadınlar

Bütün sadalanan bu dövrlər ərzində isə Şərqdə qadınlar heç bir sosial status marağında olmadan həyatlarını yaşamaqda davam edirdilər. Xəlifələrin hərəmxanalarında döyüşlərdən qənimət kimi ələ keçirilən cariyələr canlı əşya kimi saxlanılır, əsasən, ağalarının seksual istəklərini təmin etmək üçün eyş-işrət məclislərində istifadə olunurdular. Xanədanlıq daxilində şahın anası qadınlar üzərində hakimlik hüququna malik idi. Günümüzdə Əfqanıstan, İran kimi ölkələrdə neçə-neçə qadının təhsil, incəsənət uğrunda həlak olduğunu müşahidə etmişik. Ancaq bu qloballaşma nəticəsində şərqin Qərb feminist proseslərini izləməsinə mane olmur.

Əsas QaynaqSevim, Ayşe. Feminizm. İstanbul: İnsan Yayınları, 2005.

mm

Hər yayımda təqdim olunan mövzu başlıqlarında müəllifi olduğunuz və ya tərcümə etdiyiniz məqalələri bizim veb-səhifəmizdə yayımlıya bilərsiniz.

406 Responses to Feminizm. Tarixi baxış

  1. Pingback: viagra without a doctor prescription

  2. Pingback: viagra 100mg

  3. Pingback: chloroquine phosphate

  4. Pingback: Brand viagra

  5. Pingback: generic for cialis

  6. Pingback: best cialis site

  7. Pingback: cialis india

  8. Pingback: cialis price

  9. Pingback: asthma inhalers for sale online

  10. Pingback: Generic viagra usa

  11. Pingback: cialis without doctors prescription net

  12. Pingback: ciproxina

  13. Pingback: Discount viagra without prescription

  14. Pingback: canadian viagra for sale

  15. Pingback: cheap viagra

  16. Pingback: how much does cialis cost

  17. Pingback: cialis price

  18. Pingback: cialis generic best price

  19. Pingback: cialis black

  20. Pingback: buy tylenol

  21. Pingback: generic cialis online

  22. Pingback: cheap viagra

  23. Pingback: viagra 50mg

  24. Pingback: viagra for sale

  25. Pingback: erection pills

  26. Pingback: ed pills gnc

  27. Pingback: ed pills gnc

  28. Pingback: buy chloroquine

  29. Pingback: hydroxychloroquine antiviral

  30. Pingback: canadian pharmacy online

  31. Pingback: cialis online

  32. Pingback: levitra pill

  33. Pingback: buy vardenafil online

  34. Pingback: online casinos for usa players

  35. Pingback: generic cialis no doctor's prescription us

  36. Pingback: real money casino

  37. Pingback: buy cialis daily

  38. Pingback: viagra 100mg

  39. Pingback: parx casino online

  40. Pingback: casinos

  41. Pingback: cialis tadalafil

  42. Pingback: real viagra pharmacy prescription

  43. Pingback: loan online

  44. Pingback: bimatoprost 0.03% coupon

  45. Pingback: how long does cialis last

  46. Pingback: cash loan

  47. Pingback: loans for bad credit

  48. Pingback: viagra prescription

  49. Pingback: canadian healthcare viagra sales

  50. Pingback: ocean casino online nj

  51. Pingback: best online casino real money

  52. Pingback: cialis to buy

  53. Pingback: generic cialis

  54. Pingback: online casino allow united states citizens

  55. Pingback: best online casinos in uk

  56. Pingback: cialis internet

  57. Pingback: best-casinos-usa

  58. Pingback: chewable viagra 100mg

  59. Pingback: cialis internet

  60. Pingback: generic for cialis

  61. Pingback: cialis internet

  62. Pingback: buy hydroxychloroquine online

  63. Pingback: buy viagra

  64. Pingback: slot machines

  65. Pingback: online casino games

  66. Pingback: casino games

  67. Pingback: viagra generic name

  68. Pingback: sildenafil 100

  69. Pingback: viagra pill

  70. Pingback: buy cheap viagra

  71. Pingback: purchase viagra online

  72. Pingback: cheap viagra generic

  73. Pingback: generic cialis tadalafil 20 mg from india

  74. Pingback: canadian viagra

  75. Pingback: canadian pharmacy viagra

  76. Pingback: sildenafil vs tadalafil

  77. Pingback: cheap viagra online

  78. Pingback: cialis reviews

  79. Pingback: buy viagra new york

  80. Pingback: cialis prices

  81. Pingback: real casino online

  82. Pingback: slots real money

  83. Pingback: generic viagra without subscription walmart

  84. Pingback: buy viagra online without script

  85. Pingback: purchase viagra online

  86. Pingback: buy viagra in usa

  87. Pingback: cialis otc

  88. Pingback: buy viagra order viagra

  89. Pingback: can you buy hydroxychloroquine over the counter

  90. Pingback: canadian cialis online

  91. Pingback: Viagra 100mg pharmacy

  92. Pingback: Viagra 120 mg purchase

  93. Pingback: Viagra 130 mg without a doctor prescription

  94. Pingback: Viagra 130 mg pharmacy

  95. Pingback: Viagra 100 mg medication

  96. Pingback: cialis otc

  97. Pingback: Viagra 100 mg tablets

  98. Pingback: cost of Viagra 200mg

  99. Pingback: online viagra

  100. Pingback: cheap Cialis 20 mg

  101. Pingback: cheapest Cialis 10mg

  102. Pingback: order Cialis 80 mg

  103. Pingback: viagra cost

  104. Pingback: Cialis 80 mg without a doctor prescription

  105. Pingback: online viagra

  106. Pingback: Cialis 60 mg nz

  107. Pingback: cialis

  108. Pingback: Cialis 10mg medication

  109. Pingback: Cialis 20 mg cheap

  110. Pingback: sildenafil 50 mg over the counter

  111. Pingback: generic viagra

  112. Pingback: tadalafil 80mg for sale

  113. Pingback: levitra 40 mg otc

  114. Pingback: where can i buy lasix 40 mg

  115. Pingback: furosemide 100mg medication

  116. Pingback: cheap propecia 5 mg

  117. Pingback: cheapest lexapro 5mg

  118. Pingback: viagra cost

  119. Pingback: buy viagra online

  120. Pingback: viagra sale

  121. Pingback: viagra when to take

  122. Pingback: tamoxifen 10mg generic

  123. Pingback: buy cialis in uk

  124. Pingback: atarax 25mg nz

  125. Pingback: avapro 150mg united kingdom

  126. Pingback: brand viagra without prescription

  127. Pingback: avodart 0,5 mg otc

  128. Pingback: bactrim 800/160 mg for sale

  129. Pingback: viagra professional

  130. Pingback: benicar 20 mg without prescription

  131. Pingback: organic cialis

  132. Pingback: Biaxin 500mg united states

  133. Pingback: how to buy Premarin 0,3mg

  134. Pingback: generic viagra available

  135. Pingback: cialis over the counter

  136. Pingback: calcium carbonate 500 mg over the counter

  137. Pingback: cardizem 30mg tablets

  138. Pingback: get viagra ireland

  139. Pingback: viagra canada online pharmacy

  140. Pingback: catapres 100 mcg without a doctor prescription

  141. Pingback: ceclor 500 mg pharmacy

  142. Pingback: ceftin canada

  143. Pingback: celebrex without a prescription

  144. Pingback: celexa 20 mg uk

  145. Pingback: order cephalexin 500mg

  146. Pingback: cost of cipro

  147. Pingback: cialis without a doctor prescription

  148. Pingback: casino online games for real money

  149. Pingback: doubleu casino

  150. Pingback: golden nugget online casino

  151. Pingback: casino online

  152. Pingback: golden nugget online casino

  153. Pingback: online casino real money paypal

  154. Pingback: online casino with free signup bonus real money usa

  155. Pingback: best online casino usa

  156. Pingback: casino online real money

  157. Pingback: allstate car insurance quotes

  158. Pingback: car insurance quotes agencies

  159. Pingback: nationwide car insurance quotes

  160. Pingback: non generic viagra online pharmacy

  161. Pingback: progressive car insurance quotes

  162. Pingback: home and car insurance quotes

  163. Pingback: safe car insurance

  164. Pingback: classic car insurance quotes

  165. Pingback: alliance car insurance quotes

  166. Pingback: best insurance car

  167. Pingback: 1 hour personal loans

  168. Pingback: Best prices on viagra

  169. Pingback: payday loans near me no credit check

  170. Pingback: safe viagra online

  171. Pingback: payday loans houston tx

  172. Pingback: same day installment loans

  173. Pingback: quick loans san antonio

  174. Pingback: where can i get viagra online

  175. Pingback: emergency bad credit loans

  176. Pingback: fast payday loans

  177. Pingback: california personal loans

  178. Pingback: cbd oil milford ohio

  179. Pingback: cbd oil side effects stomach pain gas

  180. Pingback: price on viagra

  181. Pingback: cbd oil for cancer patients in colorado

  182. Pingback: generic viagra usa

  183. Pingback: medterra cbd oil website

  184. Pingback: buy cheap sildenafil uk

  185. Pingback: cbd oil for sale georgia

  186. Pingback: thoughtcloud cbd oil

  187. Pingback: buy real viagra cheap

  188. Pingback: can you vape cbd oil

  189. Pingback: viagra in canada

  190. Pingback: cbd oil for pain for sale

  191. Pingback: cbd cannabis oil

  192. Pingback: sildenafil buy

  193. Pingback: legitimate essay writing service

  194. Pingback: chinese viagra

  195. Pingback: college application essay writing service

  196. Pingback: buy essay online

  197. Pingback: essay writer online

  198. Pingback: writer of the federalist papers

  199. Pingback: buy sildenafil us

  200. Pingback: online homework

  201. Pingback: which essay writing service is the best

  202. Pingback: paper writer

  203. Pingback: write a college essay

  204. Pingback: essay writing

  205. Pingback: cleocin 300mg price

  206. Pingback: cost of generic viagra in canada

  207. Pingback: buy clomid

  208. Pingback: Approved viagra

  209. Pingback: clonidine usa

  210. Pingback: clozaril medication

  211. Pingback: Generic viagra canadian

  212. Pingback: colchicine otc

  213. Pingback: buy 36 hour cialis

  214. Pingback: symbicort inhaler 160/4,5mcg price

  215. Pingback: cheap combivent 50/20 mcg

  216. Pingback: coreg pills

  217. Pingback: cialis

  218. Pingback: help writing scholarship essays

  219. Pingback: how to purchase compazine 5 mg

  220. Pingback: coumadin 5mg canada

  221. Pingback: nicosia viagra

  222. Pingback: cozaar online pharmacy

  223. Pingback: customessaywriterbyz.com

  224. Pingback: crestor 10 mg united states

  225. Pingback: uk dissertation help

  226. Pingback: help in writing essay

  227. Pingback: medical school essay writing service

  228. Pingback: cymbalta 20 mg no prescription

  229. Pingback: where to buy a good research paper

  230. Pingback: thesis formatting

  231. Pingback: find someone to write my college paper

  232. Pingback: dapsone caps generic

  233. Pingback: Best price for viagra

  234. Pingback: thesis editing services

  235. Pingback: how to buy ddavp 0.1 mg

  236. Pingback: cost of depakote 250 mg

  237. Pingback: diamox usa

  238. Pingback: differin coupon

  239. Pingback: cheap diltiazem

  240. Pingback: doxycycline 100mg coupon

  241. Pingback: dramamine prices

  242. Pingback: elavil 25 mg usa

  243. Pingback: etodolac cheap

  244. Pingback: flomax pills

  245. Pingback: flonase nasal spray online

  246. Pingback: garcinia cambogia caps without a prescription

  247. Pingback: help with essays assignments

  248. Pingback: hyzaar 12,5mg uk

  249. Pingback: imdur 20 mg nz

  250. Pingback: imitrex usa

  251. Pingback: imodium canada

  252. Pingback: click here for more

  253. Pingback: where to buy imuran 25mg

  254. Pingback: indocin 25 mg australia

  255. Pingback: lamisil for sale

  256. Pingback: levaquin 750 mg no prescription

  257. Pingback: where can i buy lopid 300mg

  258. Pingback: lopressor online

  259. Pingback: luvox 50 mg uk

  260. Pingback: cheapest macrobid 50mg

  261. Pingback: most trusted viagra sites

  262. Pingback: where can i buy meclizine 25 mg

  263. Pingback: mestinon without prescription

  264. Pingback: micardis without a doctor prescription

  265. Pingback: mobic otc

  266. Pingback: cheapest motrin 200 mg

  267. Pingback: buying viagra online ireland

  268. Pingback: periactin 4 mg online pharmacy

  269. Pingback: cheap phenergan

  270. Pingback: plaquenil without a prescription

  271. Pingback: prednisolone 5 mg for sale

  272. Pingback: order prevacid

  273. Pingback: prilosec 20 mg uk

  274. Pingback: proair inhaler 100 mcg prices

  275. Pingback: procardia 30 mg canada

  276. Pingback: proscar 5 mg cheap

  277. Pingback: protonix 40mg tablet

  278. Pingback: generic viagra alternatives

  279. Pingback: provigil tablet

  280. Pingback: where can i buy pulmicort

  281. Pingback: where can i buy pyridium 200mg

  282. Pingback: cost of reglan

  283. Pingback: remeron online pharmacy

  284. Pingback: retin-a cream usa

  285. Pingback: revatio 20mg otc

  286. Pingback: risperdal 2 mg usa

  287. Pingback: robaxin 500mg without a prescription

  288. Pingback: rogaine online pharmacy

  289. Pingback: seroquel 50mg generic

  290. Pingback: singulair uk

  291. Pingback: skelaxin no prescription

  292. Pingback: spiriva for sale

  293. Pingback: tenormin united kingdom

  294. Pingback: cheap thorazine 50mg

  295. Pingback: toprol 100mg canada

  296. Pingback: where to buy tricor

  297. Pingback: valtrex cheap

  298. Pingback: vantin 200mg price

  299. Pingback: where to buy verapamil 120mg

  300. Pingback: voltaren nz

  301. Pingback: wellbutrin 300mg cost

  302. Pingback: buy cialis best online

  303. Pingback: cost of zanaflex 4mg

  304. Pingback: buy zestril

  305. Pingback: zithromax 250mg generic

  306. Pingback: pop over to these guys

  307. Pingback: cost of zocor 5mg

  308. Pingback: zovirax cost

  309. Pingback: buy viagra with echeck

  310. Pingback: zyloprim uk

  311. Pingback: zyprexa 5mg tablets

  312. Pingback: zyvox usa

  313. Pingback: sildenafil online

  314. Pingback: tadalafil 10 mg prices

  315. Pingback: how to buy furosemide

  316. Pingback: where to buy escitalopram 10 mg

  317. Pingback: pioglitazone 30 mg without a prescription

  318. Pingback: spironolactone 100 mg without a doctor prescription

  319. Pingback: fexofenadine purchase

  320. Pingback: glimepiride 4 mg tablet

  321. Pingback: meclizine no prescription

  322. Pingback: leflunomide without a prescription

  323. Pingback: where can i buy atomoxetine 40 mg

  324. Pingback: donepezil for sale

  325. Pingback: where can i buy anastrozole

  326. Pingback: irbesartan 300 mg price

  327. Pingback: dutasteride usa

  328. Pingback: where to buy olmesartan

  329. Pingback: buspirone pharmacy

  330. Pingback: clonidine 0.1 mg without a prescription

  331. Pingback: cefuroxime nz

  332. Pingback: celecoxib 200mg usa

  333. Pingback: cialis dapoxetine australia

  334. Pingback: citalopram pills

  335. Pingback: where can i buy cephalexin

  336. Pingback: ciprofloxacin 750mg united kingdom

  337. Pingback: clindamycin for sale

  338. Pingback: cheapest clozapine 25 mg

  339. Pingback: buy viagra online cheap visa

  340. Pingback: prochlorperazine 5 mg cost

  341. Pingback: carvedilol 6.25 mg otc

  342. Pingback: warfarin 2 mg coupon

  343. Pingback: rosuvastatin 20mg pills

  344. Pingback: divalproex usa

  345. Pingback: trazodone 25 mg cost

  346. Pingback: tolterodine cost

  347. Pingback: acetazolamide 250 mg without a prescription

  348. Pingback: fluconazole 150mg pills

  349. Pingback: how to buy phenytoin 100 mg

  350. Pingback: order oxybutynin 2.5 mg

  351. Pingback: doxycycline 100mg over the counter

  352. Pingback: bisacodyl cost

  353. Pingback: buy viagra from europe

  354. Pingback: venlafaxine purchase

  355. Pingback: cheapest amitriptyline

  356. Pingback: 141genericExare

  357. Pingback: cialis for bph insurance coverage

  358. Pingback: tvojeuhp

  359. Pingback: wlnuiuvv

  360. Pingback: alendronate 35 mg australia

  361. Pingback: where to buy real viagra

  362. Pingback: what would viagra do to a woman

  363. Pingback: wat is cialis

  364. Pingback: hoe werkt viagra

  365. Pingback: nitrofurantoin 100 mg for sale

  366. Pingback: where can you buy ivermectin

  367. Pingback: how zithromax works

  368. Pingback: glipizide for sale

  369. Pingback: viagra sales australia

  370. Pingback: hydrochlorothiazide over the counter

  371. Pingback: order isosorbide

  372. Pingback: cheap sumatriptan 100mg

  373. Pingback: where can i buy loperamide 2mg

  374. Pingback: cialis

  375. Pingback: buy cialis

  376. Pingback: generic viagra

  377. Pingback: azathioprine 50mg canada

  378. Pingback: comprar viagra online contrareembolso

  379. Pingback: dp viagra

  380. Pingback: writing and research

  381. Pingback: cheap write my essay

  382. Pingback: can someone help me write college essay

  383. Pingback: current business ethics issues essay

  384. Pingback: where to buy lamotrigine 50mg

  385. Pingback: cheap levothyroxine mcg

  386. Pingback: furosemide 12.5 mg

  387. Pingback: generic zithromax online paypal

  388. Pingback: stromectol ivermectin buy

  389. Pingback: albuterol medicine india

  390. Pingback: how to purchase gemfibrozil

  391. Pingback: doxycycline strep

  392. Pingback: prednisolone step down

  393. Pingback: iui clomid success

  394. Pingback: priligy in us

  395. Pingback: diflucan 150mg tab

  396. Pingback: thyroxine vs synthroid

  397. Pingback: where to buy metoclopramide 10mg

  398. Pingback: buy an essay online cheap

  399. Pingback: help with thesis

  400. Pingback: cheapest custom essays

  401. Pingback: propecia mdl

  402. Pingback: neurontin insomnia

  403. Pingback: is metformin bad

  404. Pingback: paxil weight

  405. Pingback: plaquenil and coronavirus

  406. Pingback: cialis viagra levitra young yahoo