İqtisadi artım yoxsa azalma?

Toğrul Maşallı

Hər bir iqtisadiyyatın əsası istehlakdır. Məhz onun artımına görə əhalinin rifahını daha dəqiq ölçmək olar. İndiki zamanda dünyada yerləşən bir çox ölkənin məhz istehlak iqtisadiyyatı ilə çox böyük problemləri var. Buna görə də, demək olar ki hər yerdə istehlakın təşviqinə tədbirlər hazırlanır və reallaşdırılır. Azərbaycanda “istehlak” iqtisadiyyatı hələ öz yerini tutmayıb və buna görə biz hələ əhalinin xərclərindən elə də asılı deyilik. Bunun səbəbi iqtisadiyyatda əsas sifarişçinin dövlət olmasıdır.

Amma dövlətin gəlirləri azaldıqca (çünki neft gəlirləri azalır), istehlakın və pərakəndə satışın rolu artır. Dövlət Statistika komitəsi bu məsələ ilə bağlı müəyyən məlumatlar dərc edib. Məlum oldu ki, 2013-cü ildə adam başı orta istehlak səbəti 164 manat təşkil edir, bunlardan 78,8 manat – qeyri-ərzaq məhsullarıdır, 85,2 manat isə ərzaq məhsullarıdır. Beləliklə, xərclərin 52%-ni ərzaq təşkil edir.

iqtisadi artım, yoxsa azalımƏgər keçən ilin bu dövrü ilə müqayisə etsək, görə bilərik ki, ərzağın payı müəyyən qədər azalıb, 56,3 %-dən 52 %-yə qədər. Bu statistikada hətta Statistika komitəsi heç nə edə bilmədi, çünki bu göstəriciyə görə Azərbaycan dünyada qabaqcıl yerlərdən birini tutur (qeyd etmək lazımdır ki, dünya üzrə norma 30-35% təşkil edir). Amma ərzaq mallarının payının azalması həmçinin qeyri-ərzaq mallarının qiymətlərinin artımı ilə də bağlı ola bilər. Məhz buna görə xərclər də arta bilər.

Eyni zamanda keçən ilin bu dövrü ilə müqayisədə, rəsmi istehlak səbəti 14,7 % artıb. Bu faiz elə də az deyil. Çünki eyni müddət ərzində dövlət büdcəsindən maaş alanların gəlirləri yalnız orta olaraq 10% artıb. Bu artım yalnız satıcıların xeyrinə işlədi, çünki məhz onlar qiymət artımı üçün səbəb tapa bildilər.

Ümumiyyətlə Dövlət statistika komitəsi heç özü də bilmədən dövlət tərəfindən müəyyənləşdirilmiş yaşamaq üçün zəruri olan minimumumu təkzib etmiş oldu. Belə ki, müvafiq dövlət qurumlarının qərarlarına görə 2013-cü il üçün yaşayış minimumu 125 manatdır. Nəzərə alsaq ki, bu minimum istehlak səbətinə bərabər olmalıdır, o zaman bu göstəricilər arasında fərq 40 manat təşkil edir. Bu yalnız işləmək qabiliyyəti olan insana aiddir, orta minimumu götürdükdə isə – 116 manat, o zaman bu fərq bundan da çox olacaq.

Yeri gəlmişkən, QHT və müstəqil ekspertlər tərəfindən təxmini müəyyən edilmiş istehlak səbəti və Dövlət statistika komitəsinin göstəricisi demək olar ki, eynidir. Fərq yalnız 5-10 manatdır, bu fərq isə yalnız müəyyən sistemlərə görə yarana bilər. Amma Statistika komitəsinin öz işinin dəqiqləşdirilməsindən əhaliyə xeyir gəlməyəcək.

Əsas məqamlardan başqa biri isə – əhalinin sosial müdafiəsi məsələsidir. Çünki əgər vətəndaşın öz minimal ehtiyaclarını ödəmək üçün vəsaiti kifayət deyilsə, o zaman dövlət onu təmin etməlidir. Bu sahə isə bizdə müəyyən qədər problemlidir.

İlk öncə, Dövlət Sosial Müdafiə fondunun qeydiyyatında yalnız 2 milyon insan var. İşləmək qabiliyyəti olan insanların sayı bu göstəricidən 3 milyon artıqdır. Deməli rəsmi məlumata görə Azərbaycanda 3 milyon insanın ümumiyyətlə sosial müdafiəsi yoxdur. Eyni zamanda DSMF qeyri-leqal iş ilə mübarizə aparmağa başlayıb və axırıncı 10 il ərzində qeydiyyatdan 280 min insanı keçirdib. Bunu nəzərə alsaq, DSMF üçün qalan əhalini qeydiyyata almaq üçün ən azı 200 il lazım olacaq.

İkincisi, artım ilə qəribə məqam yaranmış oldu. Çünki 10%-lik artım yalnız 200 manatdan az alan insanlara aiddir. Nəticədə çoxunun əmək haqqı 200 manatı keçdi və gəlirləri dərhal azaldı. Məsələn, əgər əvvəllər bir insan 190 manat alırdısa (bütün vergiləri çıxmaq ilə), indi 188 manat alacaq. Bundan əlavə DSMF-in başçısı elan etdi ki, bu yaxınlarda Sosial fonda ayrılan məbləğdə müəyyən dəyişikliklər ediləcək. Əgər indi əmək haqqının 25% səviyyəsində məbləğ keçirilir, və bundan 22% işə götürənin və 3%-i isə işçinin payıdırsa, indi bu nisbət 18 və 7% olacaq. Beləliklə 188 manat alan insan, indi bundan da az məbləğ alacaq.

Nəticədə Azərbaycan dünyada “analoqu olmayan” statusunu bir dəfə də təsdiqləmiş oldu. Yalnız bizdə əmək haqlarının artımı ümumi gəlirlərin artımına yox, azalmasına gətirə bilər. Amma eyni zamanda bizdə 10 ilə 800 nəfər işlərinə qaytarılmış ola bilər ki bu da özlüyündə mühüm dərəcədə vacib göstəricidir.

mm

Hər yayımda təqdim olunan mövzu başlıqlarında müəllifi olduğunuz və ya tərcümə etdiyiniz məqalələri bizim veb-səhifəmizdə yayımlıya bilərsiniz.

473 Responses to İqtisadi artım yoxsa azalma?

  1. Pingback: viagra without a doctor prescription

  2. Pingback: viagra 100mg

  3. Pingback: chloroquine phosphate

  4. Pingback: Buy viagra usa

  5. Pingback: cost of cialis

  6. Pingback: best cialis site

  7. Pingback: doctor7online.com

  8. Pingback: cialis super active

  9. Pingback: albuterol without dr prescription usa

  10. Pingback: cialis super active

  11. Pingback: cipro

  12. Pingback: cealis

  13. Pingback: viagra on line no prec

  14. Pingback: Viagra mail order usa

  15. Pingback: viagra generic online usa pharmacy

  16. Pingback: cialis without a doctor prescription

  17. Pingback: cialis discount

  18. Pingback: buy real cialis online

  19. Pingback: when will cialis go generic

  20. Pingback: where to buy cialis

  21. Pingback: viagra 50mg

  22. Pingback: viagra generic

  23. Pingback: viagra generic

  24. Pingback: erection pills that work

  25. Pingback: male erection pills

  26. Pingback: ed medications

  27. Pingback: chloroquine cost

  28. Pingback: hydroxychloroquine cost australia

  29. Pingback: online pharmacy

  30. Pingback: Cialis in usa

  31. Pingback: buy vardenafil

  32. Pingback: levitra 20mg

  33. Pingback: parx casino online

  34. Pingback: over counter viagra alternative walmart

  35. Pingback: online casino with free signup bonus real money usa

  36. Pingback: cialis dosage

  37. Pingback: sildenafil 100mg

  38. Pingback: real money online casino

  39. Pingback: casino

  40. Pingback: canadian online pharmacy cialis

  41. Pingback: cash advance online

  42. Pingback: best place to buy careprost

  43. Pingback: short term loans

  44. Pingback: online loans

  45. Pingback: viagra pills

  46. Pingback: best real money online casinos

  47. Pingback: cialis 5 mg

  48. Pingback: canadian viagra 50mg

  49. Pingback: hoyle casino software download

  50. Pingback: minerva

  51. Pingback: best slots to play online

  52. Pingback: cialis internet

  53. Pingback: buy cheap viagra internet

  54. Pingback: generic cialis

  55. Pingback: cialis internet

  56. Pingback: cialis 20

  57. Pingback: buy chloroquine phosphate

  58. Pingback: play casino

  59. Pingback: slots real money

  60. Pingback: casino games

  61. Pingback: online casino games for real money

  62. Pingback: buy cheap viagra

  63. Pingback: viagra dosage

  64. Pingback: natural viagra

  65. Pingback: cialis reviews

  66. Pingback: buy ed pills online usa

  67. Pingback: tadalafil 20 mg

  68. Pingback: buy tadalafil

  69. Pingback: online casino

  70. Pingback: best online casino real money

  71. Pingback: http://viagrabs.com/

  72. Pingback: cialis coupons

  73. Pingback: cialis cialis generic

  74. Pingback: Viagra 25mg price

  75. Pingback: Viagra 200 mg tablets

  76. Pingback: Viagra 25 mg nz

  77. Pingback: Viagra 120 mg without a doctor prescription

  78. Pingback: cialis professional

  79. Pingback: Cialis 10mg generic

  80. Pingback: Cialis 10 mg cheap

  81. Pingback: viagra pills

  82. Pingback: Cialis 40 mg generic

  83. Pingback: generic viagra names

  84. Pingback: cheap Cialis 80mg

  85. Pingback: tadalafil 60 mg cost

  86. Pingback: furosemide 40mg otc

  87. Pingback: lexapro 10 mg nz

  88. Pingback: generic viagra cost

  89. Pingback: viagra for sale

  90. Pingback: viagra tube

  91. Pingback: how to buy ashwagandha 60caps

  92. Pingback: cialis online pharmacy

  93. Pingback: atarax 10 mg uk

  94. Pingback: cost of augmentin 750/250mg

  95. Pingback: avapro 300 mg prices

  96. Pingback: cost for viagra

  97. Pingback: bactrim 800/160mg online pharmacy

  98. Pingback: benicar 40mg otc

  99. Pingback: tadalafil generic cialis

  100. Pingback: Premarin 0,3 mg nz

  101. Pingback: cialis user ratings

  102. Pingback: buy viagra 50mg online

  103. Pingback: casodex for sale

  104. Pingback: claritin 10mg medication

  105. Pingback: slots real money

  106. Pingback: best viagra seller

  107. Pingback: Alternative for viagra

  108. Pingback: female pink viagra

  109. Pingback: pink viagra

  110. Pingback: cleocin 300mg generic

  111. Pingback: Generic viagra usa

  112. Pingback: Real viagra online

  113. Pingback: is generic cialis good

  114. Pingback: application essay writing service

  115. Pingback: How to get some viagra

  116. Pingback: editing dissertations

  117. Pingback: Buy now viagra

  118. Pingback: admission essay help

  119. Pingback: customer essay

  120. Pingback: college application essay service

  121. Pingback: write my math paper

  122. Pingback: thesis binding service

  123. Pingback: help with thesis statements

  124. Pingback: buy a research paper for college

  125. Pingback: dramamine 50 mg pharmacy

  126. Pingback: mba essay writing service

  127. Pingback: tadalafil online

  128. Pingback: viagra in japan

  129. Pingback: canadian pharmacy viagra brand

  130. Pingback: nortriptyline 25 mg online

  131. Pingback: dp viagra

  132. Pingback: how to buy viagra in australia

  133. Pingback: buy inexpensive cialis

  134. Pingback: buy viagra us

  135. Pingback: aripiprazole cheap

  136. Pingback: cialis lilly 20mg

  137. Pingback: chinese herb viagra

  138. Pingback: desmopressin 0.1 mg online

  139. Pingback: free viagra pills

  140. Pingback: cheap amitriptyline

  141. Pingback: fake generic cialis

  142. Pingback: mspgazdn

  143. Pingback: cheap tamsulosinmg

  144. Pingback: ykqwovgi

  145. Pingback: fluticasone mcg uk

  146. Pingback: alendronate over the counter

  147. Pingback: what is viagra for

  148. Pingback: how to buy cialis online

  149. Pingback: wat kost cialis

  150. Pingback: nitrofurantoin over the counter

  151. Pingback: wat kost viagra bij de huisarts

  152. Pingback: how ivermectin works

  153. Pingback: why would a md prescribe zithromax and rocephin

  154. Pingback: glipizide canada

  155. Pingback: buy viagra from india

  156. Pingback: hydrochlorothiazide 10mg medication

  157. Pingback: sumatriptan 100 mg australia

  158. Pingback: where to buy loperamide

  159. Pingback: comprar cialis

  160. Pingback: cialis pill

  161. Pingback: pfizer viagra

  162. Pingback: propranolol tablets

  163. Pingback: Google

  164. Pingback: viagra generico online

  165. Pingback: viagra otc us

  166. Pingback: essay writting services

  167. Pingback: cheap research paper writing service

  168. Pingback: write my essay help

  169. Pingback: how going to this school will help me essay

  170. Pingback: course impact essay business ethics and social responsibility

  171. Pingback: Can I buy Tramadol online

  172. Pingback: buy kratom online

  173. Pingback: kratom for sleep

  174. Pingback: lamotrigine online pharmacy

  175. Pingback: terbinafine 250mg united kingdom

  176. Pingback: 우리카지노

  177. Pingback: 퍼스트카지노

  178. Pingback: BIG CHIEF CARTS DEATH

  179. Pingback: order levofloxacin

  180. Pingback: top casino sites

  181. Pingback: levothyroxine mcg purchase

  182. Pingback: german shepherd puppies for sale

  183. Pingback: over the counter amoxicillin australia

  184. Pingback: can you buy furosemide otc pharmacy

  185. Pingback: zithromax generic brand

  186. Pingback: pubg mobil uc

  187. Pingback: Healthcare Consulting Agency in Nigeria

  188. Pingback: ivermectin generic

  189. Pingback: youtube video indirme

  190. Pingback: no prescription ventolin inhaler

  191. Pingback: safestore auto

  192. Pingback: free download for windows

  193. Pingback: download full version pc games

  194. Pingback: apps download for pc

  195. Pingback: clotrimazole online pharmacy

  196. Pingback: doxycycline chlamydia

  197. Pingback: prednisolone ear drops

  198. Pingback: singapore divorce lawyer

  199. Pingback: clomid ivf

  200. Pingback: priligy in canada

  201. Pingback: diflucan otc alternative

  202. Pingback: PornHub download

  203. Pingback: synthroid and diabetes

  204. Pingback: Missouri Fake driver's license

  205. Pingback: cheap canvas wall art

  206. Pingback: writing the thesis

  207. Pingback: psilocybe cubensis grow kit usa

  208. Pingback: MAGIC MUSHROOM GROW KIT

  209. Pingback: proquest thesis database

  210. Pingback: https://trippydelics.ca

  211. Pingback: click here

  212. Pingback: laptop reparatur pfäffikon

  213. Pingback: propecia vs finasteride

  214. Pingback: Herbal incense

  215. Pingback: Herbal incense

  216. Pingback: Bags

  217. Pingback: shipping containers for sale in sc

  218. Pingback: Canada Pharmacy Canada Pharmacy

  219. Pingback: cialis forms

  220. Pingback: canada pharmacy

  221. Pingback: virtual visa card buy with bitcoin

  222. Pingback: neurontin 100mg tablets

  223. Pingback: metformin warnings

  224. Pingback: Buy Moonrock pre roll in Europe

  225. Pingback: paxil withdrawal lawsuits

  226. Pingback: high cube shipping container

  227. Pingback: plaquenil and diarrhea

  228. Pingback: vcc buy

  229. Pingback: usa online pharmacy

  230. Pingback: delta 8 near me

  231. Pingback: pharmacy prices

  232. Pingback: tele consultancy

  233. Pingback: smith & wesson

  234. Pingback: Buy Crack Cocaine online

  235. Pingback: 샌즈카지노

  236. Pingback: 메리트카지노

  237. Pingback: 코인카지노

  238. Pingback: generic tadalafil cost

  239. Pingback: Vidalista 60mg

  240. Pingback: golden teacher mushrooms

  241. Pingback: siamese kittens for sale near me

  242. Pingback: Biohazard Cleaning Services Scotland

  243. Pingback: Guns for sale

  244. Pingback: SEO Services Maldives

  245. Pingback: Used Shipping Containers for Sale

  246. Pingback: buy Instagram followers

  247. Pingback: Zebeta

  248. Pingback: Buy Dmt Vape pen with Bitcoins online

  249. Pingback: buy cialis very cheap prices fast delivery

  250. Pingback: shipping container dimensions

  251. Pingback: buy cbd hemp flowers in Europe

  252. Pingback: lasix canadian pharmacy

  253. Pingback: Sterile Gloves

  254. Pingback: kawasaki z900

  255. Pingback: adhd meds for sale online

  256. Pingback: minecraft dungeons crossplay

  257. Pingback: cialis online daily

  258. Pingback: seo company

  259. Pingback: QUEBEC BLUE STRAIN

  260. Pingback: buy cialis drug

  261. Pingback: mp3juice

  262. Pingback: visit

  263. Pingback: buy cheap canada

  264. Pingback: business cash advance bryan

  265. Pingback: strapon pegging

  266. Pingback: CARGO HOLIDAYS

  267. Pingback: learn more

  268. Pingback: tinder guide

  269. Pingback: star wars pinball machine

  270. Pingback: canada wide

  271. Pingback: tinder in china

  272. Pingback: testing sex toys

  273. Pingback: 50 Beowulf

  274. Pingback: bàn học cho bé

  275. Pingback: millionaire dating free

  276. Pingback: sex toys

  277. Pingback: how to spank properly

  278. Pingback: נערות ליווי בחיפה

  279. Pingback: real dildo

  280. Pingback: mobile homes for rent in westmoreland county

  281. Pingback: Ruger sr9 for sale

  282. Pingback: sex toys for couples

  283. Pingback: thrusting vibrator

  284. Pingback: assault rifles for sale

  285. Pingback: eskort bayan pendik

  286. Pingback: canadian website

  287. Pingback: slot online

  288. Pingback: electric motorbike canada

  289. Pingback: sex toys

  290. Pingback: anal training plugs

  291. Pingback: Buy Weed Online

  292. Pingback: best strap on harness dildo

  293. Pingback: sex games

  294. Pingback: clit vibrator

  295. Pingback: Jurassic Park Arcade Game

  296. Pingback: Buy Weed Online

  297. Pingback: PARROTS FOR SALE

  298. Pingback: latest technology. news

  299. Pingback: ATTA MACHINE

  300. Pingback: cytotmeds.com

  301. Pingback: best kratom capsules

  302. Pingback: kratom for sale

  303. Pingback: buy Instagram likes

  304. Pingback: best delta 8 thc gummies

  305. Pingback: adam and eve online

  306. Pingback: tides today at tides.today

  307. Pingback: buspar for anxiety

  308. Pingback: Food License Delhi

  309. Pingback: prednisone 20 mg price

  310. Pingback: Kitsap Daily News

  311. Pingback: delta 8 for sale

  312. Pingback: delta 8

  313. Pingback: hydroxychloroquine 400 mg

  314. Pingback: walmart price for dapoxetine 60mg

  315. Pingback: bachelor's degree

  316. Pingback: amoxil

  317. Pingback: donepezil hcl side effects

  318. Pingback: amoxicillin interactions

  319. Pingback: azithromycin

  320. Pingback: side effects for cefdinir

  321. Pingback: cefalexin

  322. Pingback: clindamycin hydrochloride

  323. Pingback: zithromax 500mg price

  324. Pingback: sasha grey

  325. Pingback: best finger vibrator

  326. Pingback: anal butt plugs

  327. Pingback: thrusting vibrator

  328. Pingback: buy weed online

  329. Pingback: buy weed

  330. Pingback: dispensary near me

  331. Pingback: buy weed

  332. Pingback: how to buy weed online

  333. Pingback: SF Examiner

  334. Pingback: b+ mushrooms

  335. Pingback: tiktok followers

  336. Pingback: glock 32

  337. Pingback: live resin carts for sale australia

  338. Pingback: buy guns online

  339. Pingback: Surat utang obligasi

  340. Pingback: Glock Guns for sale

  341. Pingback: Takeout

  342. Pingback: MUT

  343. Pingback: hydroxychloroquine azithromycin success

  344. Pingback: sildenafil mexico pharmacy

  345. Pingback: MILF Porn Land

  346. Pingback: sınırsız escort

  347. Pingback: istanbul eskort bayan

  348. Pingback: Roofer

  349. Pingback: online pharmacies canada

  350. Pingback: Lane Recliners

  351. Pingback: Sig P229

  352. Pingback: Canadian Marble Fox

  353. Pingback: Buy Vape Carts Online

  354. Pingback: 50 beowulf ammo

  355. Pingback: best workout sets

  356. Pingback: golden tilefish price

  357. Pingback: how to lose stomach fat

  358. Pingback: bimatoprost para cejas

  359. Pingback: clomid eye damage recovery

  360. Pingback: diflucan uti dosing

  361. Pingback: domperidone for reflux

  362. Pingback: bunnings shed

  363. Pingback: vietnam and hydroxychloroquine

  364. Pingback: plaquenil over the counter

  365. Pingback: best female sex toys

  366. Pingback: سكس

  367. Pingback: click here

  368. Pingback: HBCU Olypmic Token

  369. Pingback: software reviewer

  370. Pingback: Armor Shortage

  371. Pingback: juul mango pods wholesale

  372. Pingback: Canada pharmacy

  373. Pingback: معرفة هوية المتصل

  374. Pingback: buy cannabis online usa

  375. Pingback: buy buds online

  376. Pingback: where to purchase hydroxychloroquine 200mg

  377. Pingback: masturbation

  378. Pingback: TREATING TYPE 1 DIABETES

  379. Pingback: how to use a butterfly vibrator

  380. Pingback: penis enhancer sleeve

  381. Pingback: penis pump review

  382. Pingback: erotic audio reddit

  383. Pingback: zeytinburnu escort

  384. Pingback: CANADA PHARMACY CANADA PHARMACY CANADA PHARMACY

  385. Pingback: Buy Cocaine Online

  386. Pingback: US Trending News

  387. Pingback: สมัคร happyluke

  388. Pingback: body wand mini massager

  389. Pingback: happyluke

  390. Pingback: realistic masturbators

  391. Pingback: Hospital design build operate

  392. Pingback: regcialist.com

  393. Pingback: kozyatagi escort

  394. Pingback: Microdose Capsules

  395. Pingback: thrusting vibrator

  396. Pingback: canadianpharmacyking.com

  397. Pingback: ivermectil uses other than strongyloidiasis

  398. Pingback: anal sex toys

  399. Pingback: mersin escort

  400. Pingback: Vietnamese Restaurant

  401. Pingback: buy weed in Houston

  402. Pingback: fun88

  403. Pingback: prostate vibrator

  404. Pingback: remote control vibrating panties

  405. Pingback: how to use classic vibrators

  406. Pingback: pocket masturbator

  407. Pingback: portable oxygen concentrator under $500

  408. Pingback: best vagina pump

  409. Pingback: their website

  410. Pingback: Masturbator

  411. Pingback: lottovip สมัคร

  412. Pingback: generic priligy 60mg

  413. Pingback: web hosting reviews

  414. Pingback: ground lease

  415. Pingback: lottovip

  416. Pingback: ruay vip

  417. Pingback: prostate toys

  418. Pingback: male sex toys

  419. Pingback: realistic suction cup dildo

  420. Pingback: how to use the most realistic dildo

  421. Pingback: معرفة هوية المتصل

  422. Pingback: Dank Vapes

  423. Pingback: tab stromectol 6mg

  424. Pingback: avcılar escort

  425. Pingback: Platform Built With 99DEFI

  426. Pingback: site de streaming

  427. Pingback: classic car transport

  428. Pingback: french streaming

  429. Pingback: french streaming

  430. Pingback: casino

  431. Pingback: Trade popular cryptocurrency

  432. Pingback: website

  433. Pingback: best male stroker

  434. Pingback: aciphex vs prilosec

  435. Pingback: common myths about sex

  436. Pingback: male sex toys

  437. Pingback: penis ring

  438. Pingback: 1xbit app

  439. Pingback: rechargeable bullet vibrator

  440. Pingback: male masturbators

  441. Pingback: best in ottawa

  442. Pingback: hallmark school panchkula

  443. Pingback: walther q5 match for sale

  444. Pingback: 토토사이트

  445. Pingback: pmang-no1.com

  446. Pingback: russian scarf

  447. Pingback: uganda safari murchison falls safari

  448. Pingback: Diablo strain

  449. Pingback: finish

  450. Pingback: big chief extracts

  451. Pingback: African gray for sale

  452. Pingback: Chihuahua Puppy For Sale

  453. Pingback: MESCALINE FOR SALE

  454. Pingback: stromectol without food

  455. Pingback: Sunbury Manor School

  456. Pingback: visit here

  457. Pingback: blowjob simulator

  458. Pingback: best clit vibrator

  459. Pingback: aranżacja wnętrz Gdynia

  460. Pingback: برنامج تروكولر

  461. Pingback: speakwithanmd hcq

  462. Pingback: free download for windows 10

  463. Pingback: games for pc download

  464. Pingback: pc games for windows 7

  465. Pingback: pc app free download

  466. Pingback: app download for pc

  467. Pingback: apps for pc windows download

  468. Pingback: mp3 juice

  469. Pingback: pc apk free download for windows

  470. Pingback: Stiiizy Pods

  471. Pingback: Agence publicite

  472. Pingback: Buy Guns Online

  473. Pingback: Computer Repair Somerset